UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to). Więcej informacji znajdziesz tutaj.
TEATRNN.PL              Zapraszamy na nową stronę Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" pod adresem: teatrnn.pl!   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Bądź Odkrywcą Pamięci > Materiały edukacyjne
Jak czytać stare fotografie

przykładowy scenariusz lekcji


Ulica Szeroka, okres międzywojennyZdjęcie jest wizualnym zapisem historii człowieka lub miejsca. „Czytanie” zdjęcia jest tworzeniem pewnej narracji. Na podstawie wnikliwego oglądania fotografii można wiele wnioskować o życiu ludzi, miasta, dzielnicy, ulicy, domu. Fotografia dostarcza nam nie tylko wiedzy ikonograficznej, ale ma również głębszą warstwę dotyczącą historii i faktografii. Jest komunikatem z ukrytą warstwą symboliczną, przy czym obraz prawie nigdy nie jest jednoznaczny. Fotografia jest zapisem subiektywnym, wynika z indywidualnego podejścia autora i jego sposobu postrzegania świata, a u oglądającego wywołuje spontaniczną, bardzo subiektywną reakcję. Jako dokument ma ogromne znaczenie w rekonstrukcjach i odbudowach, funkcjonuje jako ilustracja tekstu lub wypowiedzi, ale może mieć również ogromną rolę w ocalaniu pamięci, ponieważ stanowi przyczynek do zadawania pytań o historię miejsca, jest okazją do odkrywania historii rodzinnej. Zdjęcie archiwalne to punkt wyjścia do analizy porównawczej. Fotografie dawnych budowli użyteczności publicznej takich jak jatki, sukiennice, magistraty, w konfrontacji ze współczesnymi zdjęciami tych obiektów, rodzą pytania jakie było ich pierwotne przeznaczenie, dlaczego otrzymały taką a nie inną nazwę czy formę architektoniczną. W przypadku świątyń różnych wyznań fotografia pomaga w porównywaniu architektury, obrządków, zwyczajów.

Cele operacyjne

ulica Szeroka, fot.Jan Bułhak, 1931Uczeń:
- obserwuje i porównuje fotografie tego samego miejsca wykonane w różnych okresach czasu
- analizuje elementy na fotografii
- stawia pytania i tworzy hipotezy badawcze
- dyskutuje na temat oglądanej fotografii
- łączy wiedzę teoretyczną z doświadczeniem praktycznym
- wypełnia ankietę ewaluacyjną.

Podstawowe środki dydaktyczne:

ulica Szeroka, 1942- fotografie (w formie kserokopii lub przeźroczy) ulicy Szerokiej w Lublinie z różnych okresów, w tym - pocztówka ze zdjęciem wykonanym przez Jana Bułhaka w 1931 roku
- przedwojenny i współczesny plan Lublina
- wiersz Ulica Szeroka Józefa Czechowicza
- stary i nowy typ aparatu fotograficznego
- kserokopie ankiety ewaluacyjnej.


Scenariusz lekcji

ulica Szeroka, po wojniePrzebieg zajęć:
1. Nauczyciel w skrócie przybliża historię fotografii. Szczególnie ważne jest zwrócenie uwagi na zmiany technologii, metod pracy w zakładach fotograficznych, umasowienie dostępu do sprzętu fotograficznego i zmianę w podejściu do fotografowania.
2. Nauczyciel pyta uczniów o ich indywidualne podejście do fotografii, fotografowania i bycia fotografowanym.
3. Nauczyciel prezentuje fotografie ulicy Szerokiej. Uczniowie na podstawie zdjęć i wiedzy historycznej odpowiadają na pytania: co się zmieniło?; dlaczego tak się stało?
4. Jeden z uczniów odczytuje wiersz Józefa Czechowicza Ulica Szeroka.
przedwojenny plan Lublina5. Uczniowie w grupach dokonują, na podstawie pocztówki z 1931 roku, analizy fotografii ulicy Szerokiej według następujących punktów:
a)odszukanie ulicy na przedwojennej mapie Lublina
b)próba wskazania jej usytuowania na współczesnym planie miasta
c)opisanie budynków widocznych na fotografii (wielkość i architektura kamienic)
d)opisanie szczegółów (szyldów, sklepów, zakładów rzemieślniczych, pojazdów, nawierzchni)
e)opisanie wyglądu ludzi i ich zachowań (stroje, pozy, czynności)
6. Nauczyciel inicjuje dyskusję na temat oglądanej fotografii: co wiemy na pewno?; czego się domyślamy?; co jeszcze chcielibyśmy wiedzieć?
powojenny plan Lublina7. Wcześniej wyznaczona grupa uczniów, na podstawie przewodnika Mejera Bałabana oraz fragmentów relacji przedwojennych mieszkańców Lublina, krótko prezentuje historię ulicy Szerokiej do roku 1939 (można również wykorzystać fragment z opracowania: R. Kuwałka i W. Wysoka Lublin Jerozolima Królestwa Polskiego).
8. Nauczyciel rozdaje uczniom do wypełnienia anonimową ankietę, zawierającą następujące punkty (wypowiedzi można omówić na następnych zajęciach):
a)dlaczego zniknęła ulica Szeroka?
b)co stało się z jej mieszkańcami?
c)jak można ocalić pamięć miejsca i jego mieszkańców?
d)dlaczego warto kolekcjonować stare fotografie?

Praca domowa (do wyboru):

plac Zamkowy (miejsce po dawnej ulicy Szerokiej) - poszukaj w domu, wśród rodziny, sąsiadów lub znajomych jak najstarszych fotografii. Postaraj się dotrzeć do informacji o danym zdjęciu: zidentyfikować osoby, poznać okoliczności i miejsce powstania. Przeanalizuj szczegóły: ubrania, rekwizyty, tło itp. Poszukaj innych dokumentów związanych z osobami lub miejscem znajdującym się na fotografii np. świadectwa chrztu, inne zdjęcia, pamiątki, spróbuj narysować drzewo genealogiczne swojej rodziny umieszczając na nim kopie fotografii. Nagraj komentarz właściciela.
- wykonaj kilka fotografii swojej dzielnicy, ulicy lub domu i dołącz wypowiedzi mieszkańców. Materiały wykorzystaj do wykonania gazetki ściennej lub strony internetowej.


Dodatkowe informacje do działu
Bałaban Mejer, Żydowskie miasto w Lublinie - fragment 
z rysunkami Karla Richarda Henkera, przełożył z niemieckiego J. Doktór, Lublin 1991
Historie Mówione (wybrane fragmenty) 
z Archiwum Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN"
Józef Czechowicz - Ulica Szeroka 
Chorągiewka na dachu śpiewa.
Pierwszej gwiazdy wypełza pająk...

 

 



Jak czytać stare fotografie, Nagraj Historię Mówioną, Historia i rozwój pisma - scenariusz lekcji, Cmentarz jako tekst kultury, Odkryj tajemnice archiwum, Poznaj dziedzictwo kulturowe wsi, Opracuj biogram, Język chachłacki, Jak zostać bajarzem, Zostań genealogiem własnej rodziny,

-->

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: