UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to). Więcej informacji znajdziesz tutaj.
TEATRNN.PL              Zapraszamy na nową stronę Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" pod adresem: teatrnn.pl!   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Wielokulturowość > Brama Pamięci - lubelscy Żydzi
Kręgi Pamięci


Od roku 2007 Ośrodek ?Brama Grodzka ? Teatr NN? realizuje program ?Światła w Ciemności ? Sprawiedliwi wśród Narodów Świata?. Chcąc lepiej zrozumieć wagę i genezę projektu, należy mieć świadomość tego, co zdarzyło się w Lublinie podczas ostatniej wojny.

W roku 1939 w 120-tysięcznym Lublinie żyło prawie 43 tysiące Żydów.

W czasie wojny Niemcy wymordowali żydowskich mieszkańców Lublina, a dzielnica żydowska została zniszczona. Symbolem tamtych czasów stał się Majdanek, leżący blisko Lublina niemiecki obóz śmierci.

Po upływie lat mieszkańcy Lublina zapomnieli o swoich żydowskich sąsiadach. Lecz jak można żyć w Lublinie i nic nie wiedzieć o kulturze i historii tych, którzy stanowili przed wojną prawie jedną trzecią liczby mieszkańców miasta? Przecież historia lubelskich Żydów jest integralną częścią historii Lublina.

Rozpoczynając na początku lat 90. działalność w Bramie Grodzkiej, będącej kiedyś przejściem z dzielnicy chrześcijańskiej do dzielnicy żydowskiej, my również nic nie wiedzieliśmy o historii lubelskich Żydów. Nie byliśmy świadomi tego, że olbrzymia, pusta przestrzeń obok Bramy jest pozostałością po mieście żydowskim. W miejscu, w którym przez lata były domy, synagogi i ulice, jest teraz wielki parking, nowe drogi i trawniki. Duża część tego terenu została pokryta betonową nawierzchnią. Pod tą betonową skorupą, razem z fundamentami dawnych żydowskich budynków, schowana jest pamięć o żydowskim mieście.

Dzisiaj Brama prowadzi do nieistniejącego miasta ? żydowskiej Atlantydy, i jest miejscem, w którym jak w Arce Pamięci ocalamy dla przyszłych pokoleń stare fotografie, dokumenty, wspomnienia. Ta pusta przestrzeń, mieszcząca się w pobliżu Bramy, stała się dla Teatru NN naturalnym miejscem do realizowania działań artystycznych odkrywających pamięć o przeszłości, ale będących też opłakiwaniem ofiar Zagłady.

Czesław Miłosz kilkakrotnie w swoich wypowiedziach mocno podkreśla, że po Zagładzie została ?tylko ziemia, która jest obciążona, skrwawiona, zbezczeszczona?. Komentując myśl Miłosza Jan Błoński w słynnym eseju Biedni Polacy patrzą na Getto napisze:

?Krew została na ścianach, wsiąkła w ziemię, czy chcemy, czy nie. Wsiąkła w naszą pamięć, w nas samych. Więc nas samych musimy oczyścić, czyli zobaczyć siebie w prawdzie. Bez tego dom, ziemia, my sami pozostaniemy zbrukani. Taki jest sens słów poety (...) [Ta krew] domaga się pamięci, modlitwy, sprawiedliwości. (...) Poezja, literatura ? albo ogólniej, pamięć, zbiorowa świadomość ? nie może o tym krwawym i ohydnym znaku zapomnieć. Nie może zachowywać się tak, jakby go nie było... (...) Skażenie, zbezczeszczenie polskiej ziemi miało miejsce i dalej ciąży na nas obowiązek oczyszczenia. Chociaż na tym cmentarzu ? sprowadza się już tylko do jednego: do obowiązku zobaczenia naszej przeszłości w prawdzie?

W książce Brama Grodzka ? Kręgi Pamięci są przedstawione następujące artystyczne działania Ośrodka: ?Jedna Ziemia - Dwie Świątynie?, ?Listy do Getta?, ? Misterium Światła i Ciemności?, ?Poemat o Miejscu?, Misterium ?Pamięć Sprawiedliwych ? Pamięć Światła?, wystawa ?Pamięć Sprawiedliwych ? Pamięć Światła? oraz te związane z Majdankiem: ?Dzień Pięciu Modlitw? i wystawa ?Elementarz?.

Odkrywając przeszłość naszego miasta, uczyliśmy się trudnej i bolesnej sztuki pamiętania. Książka ta jest świadectwem drogi, jaką przeszliśmy. Drogi, która doprowadziła nas do projektu ?Światła w Ciemności - Sprawiedliwi wśród Narodów Świata?.

 

Tomasz Pietrasiewicz



Publikowane tu teksty pochodzą z wydanej przez Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN" książki Tomasza Pietrasiewicza "Kręgi Pamięci", red. Aleksandra Zińczuk, Lublin 2008 (wydanie dwujęzyczne, polsko-angielskie).



 

 
 
 
   

Misterium "Jedna Ziemia - Dwie Świątynie"
"Listy do Getta" ("Listy do Henia")
Misterium "Poemat o miejscu"
"Misterium Światła i Ciemności"
"Latarnia Pamięci"
Misterium "Dzień Pięciu Modlitw"
Wystawa "Elementarz - Dzieci w obozie na Majdanku"
"Światła w ciemności - Sprawiedliwi wśród Narodów Świata"
Misterium "Pamięć Sprawiedliwych - Pamięć Światła"
Wystawa "Pamięć Sprawiedliwych - Pamięć Światła"
Kalendarium wydarzeń

 

 



Henio Żytomirski, Historia lubelskich Żydów, Życie kulturalne lubelskich Żydów, Życie religijne lubelskich Żydów, Żydzi w życiu gospodarczym Lublina, Życie polityczne lubelskich Żydów, Życie codzienne lubelskich Żydów, Zagłada lubelskich Żydów, Sylwetki lubelskich Żydów, Bibliografia Brama Pamięci - lubelscy Żydzi, Żydowski Lublin we wspomnieniach, literaturze i opracowaniach, Osoby zajmujące się tematyką Zagłady w Lublinie, Żydowski Lublin: ulice i miejsca, Kręgi Pamięci , Słowniczek terminów religii i kultury żydowskiej, "Elementarz - życie dzieci w obozie na Majdanku", The Gate of Memory - English,

-->

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: