Pisarz, publicysta, żołnierz Armii Krajowej na Zamojszczyźnie.


Miejsce urodzenia

Urodził się 7 sierpnia 1920 roku w Skrzeszowie Podlaskim k. Sokołowa Podlaskiego. Zmarł 10 lutego 1976 roku w Lublinie.

Publicystyka

Stosunkowo wcześnie, bo jeszcze na studiach zaczął czynnie interesować się publicystyką. Oprócz opowiadań chętnie pisał felietony oraz recenzje, które ukazywały się na łamach takich czasopism jak np.: „Tygodnik Powszechny”, „Kamena”, „Kurier Lubelski”, „Sztandar Ludu” czy „Więź”. Z większością tych tytułów współpracował przez wiele lat. W 1957 roku ukazało się dobrze rokujące pismo – dwutygodnik „Pod wiatr”, którego Zbigniew Jakubik był współtwórcą. Niestety wyszedł tylko jeden numer – 1grudnia 1956 w Lublinie. Jako, że ukazał się tu tekst antystalinowskiego, broniącego powojennego Podziemia Listu otwartego do tow. tow. członków Biura Politycznego KC, cenzura wstrzymała kolejne numery i rozwiązała redakcję.
Działalność w lubelskim środowisku literackim
Za pierwsze odnotowane kroki Jakubika w lubelskim środowisku literackim można uznać Koło Polonistów na KUL-u oraz Sekcję Twórczości Własnej. W tym okresie otrzymał pierwsze nagrody za swoje pisarstwo: III nagrodę na ogólnopolskim konkursie na nowelę lub opowiadanie w 1947 roku; tego samego roku otrzymał wyróżnienie w konkursie ogłoszonym przez „Radio i Świat”. Dwa lata później, w 1949 roku został członkiem Związku Literatów Polskich. W roku 1965 z jego inicjatywy powstał Klub Literacki przy Lubelskim Oddz. ZLP. Klub Literacki istniał do 1969 roku i m.in. dzięki zaangażowaniu jego członków zorganizowano w Lublinie pierwszy ogólnopolski Zjazd Młodych Pisarzy (listopad 1966). Zbigniew Jakubik był znanym orędownikiem początkujących twórców, ich autorytetem i pierwszym krytykiem.

„Czapki na bakier” i „Mój wstrętny brzuch”

Poza Lubelszczyzną rozgłos przyniosła mu biograficzna, choć fabularyzowana powieść Czapki na bakier (I wyd. Lublin 1963, nast. Warszawa 1995, 1997), bardzo dobrze przyjęta zarówno przez krytykę, jak i przez czytelników. Autor opowiada tu o codzienności okupowanej „Rzeczpospolitej Józefowskiej” - jak sam nazwał opisywane tereny, o walkach w Puszczy Solskiej. Kontynuacją Czapek… jest powieść Mój wstrętny brzuch. Ta jednak przez lata była wstrzymywana przez cenzurę, gdyż prezentuje bez ogródek rzeczywistość pierwszych lat Polski Ludowej. W związku z tym książka ukazała się już po śmierci autora, m.in. dzięki staraniom jego syna, Marka (filmowiec, reżyser) w 1995 roku. Również pośmiertnie, w 1996 roku Zbigniew Jakubik został uhonorowany prestiżową Nagrodą im. Bolesława Prusa za Mój wstrętny brzuch.

Opinie i wspomnienia

Karaś Romuald, „Czapki na bakier” po raz trzeci, w: Z. Jakubik, Czapki na bakier, Oficyna Literatów i Dziennikarzy POD WIATR, Warszawa 1997:
"Oddajemy do rąk Państwa trzecie wydanie Czapek na bakier Zbigniewa Jakubika, głośnej książki z dziejów Rzeczpospolitej Józefowskiej w latach okupacji. Jest to proza odznaczająca się mądrością spojrzenia i pięknem język. Czapki na bakier były doskonale przyjęte przez Czytelników i krytykę literacką".

O Autorze Czapek na bakier tak pisał Adolf Rudnicki: „Zbigniew Jakubik, akowiec, typ czysty jak źródło w górach…”.

Kto bliżej się z nim zetknął, nie pozostawał obojętny wobec jego osobowości. W mieście dwu uniwersytetów, dużym skupisku inteligencji był postacią dostrzeganą, wyróżniającą się nonkonformizmem. Odznaczał się rozumem, odwagą, uporem. Szedł pod wiatr. Na lubelskim gruncie walczył ze sprzysiężeniem miernych. Przy dużym krytycyzmie miał coś ujmującego: życzliwość wobec bliźnich. Skupiał wokół siebie ludzi różnych poglądów i przekonań. W każdym starał się dostrzegać ukryte wartości i wskazywał, jak je spożytkować. To było w nim piękne.
Jakubik, mimo ciężkiej choroby, był animatorem życia literackiego i artystycznego w Lublinie, pełnił rolę zaczynu i drożdży.

Zięba Józef, Takim pozostał w pamięci przyjaciół, w: tegoż, Zbigniew Jakubik 1920-1976. W dziesiątą rocznicę śmierci, Muzeum Okręgowe, Oddział im. Józefa Czechowicza, Lublin 1988:

"Jakubik nie był postacią pospolitą i tuzinkową. Jego osobowość opierała się na trwałych moralnych podstawach. Nie uznawał życiowych i literackich kompromisów. Gotów był dla swych zasad rezygnować z kariery i własnych sukcesów, co sprawiło, że nie zawsze był rozumiany przez otoczenie. W pewnych okresach powodowało to jego pozorną izolację, choć nie był typem samotnika stroniącego od ludzi. Wręcz przeciwnie – w miarę swych możliwości chętnie im pomagał. Lubił otaczać się gronem nieprzypadkowych przyjaciół. Cenił tylko ludzi uczciwych i moralnie jednoznacznych. Nie były mu także obojętne sprawy społeczne. W licznych publikacjach i wystąpieniach walczył o podniesienie rangi kulturalnej i intelektualnej lubelskiego ośrodka. Wielokrotnie udowodnił, że stać go było na cywilną odwagę głośnego mówienia o sprawach słusznych, ale z jakiegoś powodu niepopularnych. W środowisku literackim Lublina cieszył się niekwestionowanym autorytetem.

Był człowiekiem skromnym o szarej powierzchowności. Zarówno do swojej osoby, jak i do otoczenia, zachowywał dystans, chociaż nie raz widziano go pałającego oburzeniem na widok istniejącego zła. Nie znosił życiowego i literackiego patosu, nie tolerował ubranego w kolorowe piórka fałszu. Był zawsze orędownikiem obiektywnej prawdy, dla której poświęcał doczesne wartości. Takim pozostał w pamięci przyjaciół".