Pożary, powodzie - klęski żywiołowe 1572

Wiek XVII przyniósł Lublinowi liczne wojny, spadek liczby ludności, jej zubożenie, upadek handlu i rzemiosła, a nade wszystko liczne epidemie i klęski żywiołowe, które w dużym stopniu spowodowały, iż Lublin zaczął tracić na znaczeniu wśród najpotężniejszych miast Rzeczpospolitej.

Spis treści:
Ważne daty

Ważne tematy

"Czarna Śmierć"

Siła Ognia
Literatura

Ważne daty:
1572 r. - wielka zaraza morowa w Lublinie
1575 r. – pożar Lublina, zniszczenie rynku miejskiego
1585 r. - odnowienie Bramy Krakowskiej
1630 r. – epidemia dżumy

Ważne tematy:

Przebudowa architektury miejskiej

„Czarna śmierć”
Liczne epidemie nawiedzały miasto. Jedna z największych zaraz jakie spadły na Lublin miała miejsce w 1572 r. Zdziesiątkowała ludność, zahamowała na pewien okres rozkwit lubelskiego handlu. Kolejne epidemie atakowały ludność miejską w 1620, 1650, 1652, 1657 r.

Siła Ognia
W dniu 7 maja 1575 r. wybuchł w Lublinie gwałtowny pożar, jeden z największych w dziejach miasta, który strawił niemal całkowicie zabudowę miejską.

Relację z pożaru w 1575 r. zawdzięczamy Sebastianowi Klonowicowi, który opisał okoliczności wybuchu pożaru, a także opis wyglądu m. in. Bramy Krakowskiej, która „upadła razem ze wspaniałym zegarem, z pięknymi zabudowaniami dla straży i trębaczy,którzy dźwiękiem trąb ogłaszali każda godzinę”. Uległ zniszczeniu wówczas jej piękny szczyt w kształcie bani, pokryty ołowianą blachą. Na jego wierzchu umieszczona była szczerozłota kula.

Uległy wówczas spaleniu obie bramy: Grodzka i Krakowska, Ratusz, kościół św. Michała i kościół św. Stanisława oraz prawie wszystkie kamienice w Rynku. Oprócz miasta w murach spaliło się także całe Krakowskie Przedmieście. Zniszczona została wtedy nowa szata renesansowego miasta z pierwszej połowy wieku.

Pożar ten stał się w konsekwencji powodem gruntownej odbudowy i przebudowy, co radykalnie zmieniło kształt miasta, wygląd jego budynków i obiektów sakralnych. Do usuwania zniszczeń przystąpiono z dużą energią. Zaniechano rekonstrukcji, powrotu do wzorów gotyckich. W niedługim stosunkowo czasie Lublin stał się pięknym miastem renesansowym. Już w roku 1578 odbudowano ratusz przeznaczony na miejsce odbywania sądów Trybunalskich. Kolejne pożary nawiedziły miasto w 1640, 1643 i 1648 r.

oprac. Marzena Baum

Literatura:

Dobrzański J., Mazurkiewicz J. (red.), Dzieje Lublina. Próba syntezy, T. I, Lublin 1965.

Radzik T., Witusik A. (red.), Lublin w dziejach i kulturze Polski, Lublin 2000.

Riabinin J., Materiały do historii miasta Lublina 1317-1793, Lublin 1938.