Nazwa ulicy
Nazwa ta jest stosowana od czasów I wojny światowej i wywodzi się od drzew porastających usytuowany przy niej cmentarz. Wcześniejsze miana ulicy to Grobowa, Cmentarna i Pod Lipkami.
Historia
Ulica ta stanowi stary ciąg komunikacyjny prowadzący wzdłuż dawnych szańców miejskich. Była to czwarta linia obronna powstała około roku 1670. W 1794 roku biskup lubelski Wojciech Skarszewski wydał pozwolenie na założenie cmentarza na gruntach należących do brygidek lubelskich. Początkowo teren zajęty na ten cel był niewielki i stanowił prostokąt o wymiarach 225 x 147 łokci (wynosiło to niewiele więcej ponad 1 hektar). Z czasem drogę prowadzącą ku cmentarzowi i sam cmentarz obsadzono lipami. Dlatego zaczęto go nazywać „pod lipkami”, a samą ulicę Lipową. Kiedy liczba pochowanych powiększyła się znacznie, pomyślano o zwiększeniu powierzchni cmentarza, o urządzeniu alej i uporządkowaniu grobów. Ulicę Cmentarzową wybrukowano (ok. 1840 r.), rezerwując szeroki pas gruntu powstały po zasypaniu dawnych szańców do przejazdu konduktów pogrzebowych. W 3 ćwierci XIX w. obok cmentarza rzymskokatolickiego założono również ewangelicki i protestancki.W czasie II wojny światowej, w grudniu 1939 r., przy ulicy Lipowej 7 stworzono obóz pracy dla Żydów. Zlokalizowano w nim różnego rodzaju zakłady rzemieślnicze. Większość ze zgromadzonych tam ludzi wywieziono z czasem na Majdanek i tam stracono. Po wojnie w barakach zainstalowało się wojsko, potem mieściły się tam biura, sklepy, dom akademicki. Obecnie w tym miejscu znajduje się centrum handlowe Plaza.
Zabytkowe budynki
Katalog zasobów kulturowych miasta Lublina wymienia przy ulicy Lipowej następujące budynki o znaczącej wartości kulturowej i historycznej:
Dom, ul.Lipowa nr 5, mur., 1904, arch. Tadeusz Piotrowski, remont 1994-1996, arch.Tomasz Stankiewicz.
Krzyż drewniany, ul. Lipowa.
Zespół cmentarza grzebalnego, ul. Lipowa nr 13:
a. układ przestrzenny cmentarza rzym.-kat., 1795,
a1. układ przestrzenny cmentarza prawosławnego, 3 ćw. XIX,
a2. układ przestrzenny cmentarza ewangelickiego, 3 ćw. XIX,
b. kaplica cmentarna, ob. kościół rektoralny p.w. Wszystkich Świętych, mur.,1837, przebud. 1989-1991, arch. Tadeusz Michalak,
c. kaplica prawosławna p.w. Niewiast Niosących Wonności do Grobu Chrystusa i św. Eliasza, mur., 1902-1903, arch. G.G. Artynow, remont. 1985,
d. brama na cmentarz prawosławny, mur., 1903, arch. G.G. Artynow (?),
e. ogrodzenie z 3 bramami, mur., 2 poł. XIX.
f. drzewostan ,w tym: dąb szypułkowy (385 cm w obwodzie na wys. 1.3 m), trzy miłorzęby japońskie (260 cm w obwodzie na wys. j.w.) zlokalizowane na skwerze przed cmentarzem.
zobacz więcej>>Dom cmentarny, ob. kancelaria cmentarza rzym.-kat., ul. Lipowa nr 16, mur., k. XIX.
Cmentarz ewangelicki, ul. Lipowa nr 13.
Cmentarz prawosławny, ul. Lipowa nr 13.
Miejsca pamięci narodowej
Mogiła ks. Piotra Ściegiennego na cmentarzu rzym.-kat., ul. Lipowa.
Mogiła więźniów Zamku Lubelskiego na cmentarzu, ul. Lipowa.
Mogiła zbiorowa ofiar bombardowania 8-9 IX 1939 r. na cmentarzu, ul. Lipowa.
Mogiła zbiorowa ofiar zbrodni hitlerowskich w 1939 r. na cmentarzu, ul. Lipowa.
Grobowiec uczestników Powstania Styczniowego na cmentarzu rzym.-kat., ul. Lipowa.
Pomnik i mogiła Dzieci Zamojszczyzny na cmentarzu rzym.-kat, ul. Lipowa.
Literatura
