UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to). Więcej informacji znajdziesz tutaj.
TEATRNN.PL              Zapraszamy na nową stronę Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" pod adresem: teatrnn.pl!   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Wielokulturowość > Brama Pamięci - lubelscy Żydzi
Życie kulturalne lubelskich Żydów

Rynek i ulica Grodzka. Rysunek z książki M.Bałabana "Żydowskie miasto w Lublinie, Rys. K. R. Henker, 1917. Lublin był ważnym ośrodkiem kultury żydowskiej. Życie kulturalne Żydów w Lublinie przejawiało się w dziedzinie sztuk pięknych, fotografowania dzielnicy żydowskiej. W Lublinie wystawiały swoje sztuki słynne teatry żydowskie, w których grali znani w całej Polsce artyści. Wydawano także codzienną prasę żydowską  i działało wiele drukarni hebrajskich
 
Rozwój sztuk pięknych w lubelskiej dzielnicy żydowskiej przebiegał dwoma torami: jeden to tzw. tradycyjna sztuka żydowska czyli traktowane konserwatywnie rzemiosło artystyczne, zdobienie przedmiotów kultowych i codziennego użytku w sposób przekazywany z pokolenia na pokolenie. W nurcie tym, jako oddzielne zagadnienie, pojawia się sztuka nagrobna. Drugi tor rozwoju sztuki pojawia się w XX w. ? to twórczość nowoczesna reprezentowana przez kilku znanych z imienia i nazwiska artystów ? między innymi Symche Binem Trachtera, Henryka Lewensztadta i Yehudę Razgoura.
 
Zachowała się także ikonografia przedstawiająca lubelską dzielnicę żydowską pokazująca jak wiele zmieniło się w Lublinie od czasu wojny, gdy istniała jeszcze żydowska społeczność Lublina. Wizerunki dzielnicy żydowskiej były wykonywane nie tylko przez fotografów żydowskich, zajmowali się tym także ci wszyscy, na których koloryt dzielnicy wywierał wrażenie. 
 
Potrzeby kulturalne elity lubelskich Żydów zaspokajał teatr żydowski, m.in. polski teatr zawodowy i gościnne występy żydowskich zespołów wędrownych, odwiedzające miasto. W Lublinie występował również żydowski teatr amatorski.
 
Wydawano także żydowskie gazety. Pierwsza żydowska gazeta w Lublinie pojawiła się dopiero w 1916 r. i była to "Myśl żydowska". Natomiast pierwsza codzienna gazeta ?Lubliner Tugblat? (Dziennik Lubelski) ukazała się po raz pierwszy 15 stycznia 1918 r.
 
Natomiast już od XVI w. w Lublinie funkcjonowały drukarnie hebrajskie. Lubelska drukarnia była jednym z największych ośrodków tego rodzaju w Polsce. 
 
Strona tytułowa traktatu talmudycznego Pesechim. Druk: Końska Wola - Lublin. 
 
 
 
 
 
 
 
 
Opracowała Anna Kiszka

Artyści lubelskiej dzielnicy żydowskiej
Symche Binem Trachter, Henryk Lewensztadt i Yehuda Razgour - ich życie, twórczość i związki z Lublinem.
Rzemiosło artystyczne w lubelskiej dzielnicy żydowskiej
Tradycyjna sztuka żydowska.
Sztuka nagrobna lubelskich Żydów
Typy nagrobków, sposoby ich wykonywania, dekoracje i inskrypcje nagrobne.
Ikonografia lubelskiej dzielnicy żydowskiej
Fotograficy i fotografowanie lubelskiej dzielnicy żydowskiej.
Teatr żydowski w Lublinie
Rozwój żydowskiego teatru w Lublinie
Prasa żydowska w Lublinie
Żydowskie gazety codzienne i periodyki.

 

 



Henio Żytomirski, Historia lubelskich Żydów, Życie kulturalne lubelskich Żydów, Życie religijne lubelskich Żydów, Żydzi w życiu gospodarczym Lublina, Życie polityczne lubelskich Żydów, Życie codzienne lubelskich Żydów, Zagłada lubelskich Żydów, Sylwetki lubelskich Żydów, Bibliografia Brama Pamięci - lubelscy Żydzi, Żydowski Lublin we wspomnieniach, literaturze i opracowaniach, Osoby zajmujące się tematyką Zagłady w Lublinie, Żydowski Lublin: ulice i miejsca, Kręgi Pamięci , Słowniczek terminów religii i kultury żydowskiej, "Elementarz - życie dzieci w obozie na Majdanku", The Gate of Memory - English,

-->

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: