Bohdan Zadura
|
| Czytanie "Poematu o mieście Lublinie" Józefa Czechowicza. Czyta Bohdan Zadura. Fot. P. Sztajdel |
Urodził się w 18 lutego 1945 roku w Puławach, w rodzinie inteligenckiej jako syn Jana Zadury i Janiny z domu Jurak. Jego ojciec był lekarzem weterynarii, anatomopatologiem i profesorem zwyczajnym. Od 1958 roku B. K. Zadura uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego im. Księcia A. J. Czartoryskiego w Puławach. Maturę zdał w 1962, tegoż samego roku ma miejsce jego debiut prasowy na łamach dwutygodnika "Kamena" (nr 23) wierszami o incipitach ,,tak bolą mnie wszystkie miejsca” i ,,brat mojego ojca”. Kolejnym etapem edukacji są studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim, które skończył z tytułem magistra w 1969.
W latach 1964-1966 współpracował z redakcją dwutygodnika Echo Puławskie, związany był wówczas z Orientacją Poetycką “Hybrydy”. Bohdan Zadura publikując w 1968 pierwszy zbiorek wierszy W krajobrazie z amfor oraz pierwszą powieść Lata spokojnego słońca debiutuje jako poeta klasycyzujący. Wczesnymi wierszami zwraca na siebie uwagę Jarosława Iwasziewicza.
Swoją twórczość literacką i krytycznoliteracką rozwijał poprzez liczne publikacje wierszy, prozy, recenzji i artykułów w czasopismach "Kultura" (1966-77), "Współczesność" (1966-70), "Twórczość" (od 1967), "Życie Literackie"( 1968-71). Od 1966 należał do "Koła Młodych" przy Oddziale Warszawskim ZLP, którego członkiem aż do rozwiązania staje się w 1969.
Z początkiem lat siedemdziesiątych podejmuje prace jak kierownik Regionalnego Muzeum Kazimierza Dolnego, równocześnie nie rezygnuje z publikowania. Współpracuje z kolejnymi pismami Literatura, "Literatura na Świecie", "Kamena", w których pojawiają sie jego utwory literackie oraz przekłady z języka angielskiego, austriackiego, węgierskiego.
Zostaje członkiem Towarzystwa Przyjaciół Puław, rok później jego twórczość zostaje doceniona, poprzez nagrodę im. Józefa Czechowicza. Lata 1977 do 1987 przypadają na działalności kierownika literackiego Teatru Studio Wizji i Ruchu w Lublinie. W roku 1987 zostaje przewodniczącym społecznej rady programowej Lubelskiego Studia Teatralnego.
U progu lat osiemdziesiątych zostaje członkiem zespołu redakcyjnego kwartalnika "Akcent" i należy do PEN Clubu. Od 1984 jako zastępca kierownika, a następnie kierownik działu prozy pracuje w miesięczniku "Twórczość". W 1987 staje się członkiem rady programowej Spółdzielni Wydawniczej Czytelnik. W latach 90 stale publikuje w "Akcencie" i "Twórczości" również na łamach "Kresów", "Literatury Regionów", "Scyny", "Frazy", "Odry". W 1994 zostaje wiceprezesem Wschodniej Fundacji Kultury “Akcent” w tymże roku dostaje nagrodę za krytykę literacką im. S. Piętaka. W latach 1995-1998 należy do redakcji Nowej Prozy Polskiej, wydawanej przez "Twórczość". Od 1997 związany z Biurem Literackim Fort Legnica, a następnie Port Legnica. Za tłumaczenia poezji węgierskiej i jej popularyzowanie otrzymuje Krzyż Rycerski Orderu Republiki Węgierskiej, a w 2002 nagrodę Fundacji Promocji Spraw Słowiańskich.
Bohdan Zadura publikując w 1968 pierwszy zbiorek wierszy W krajobrazie z amfor oraz pierwszą powieść "Lata spokojnego słońca" debiutuje jako poeta klasycyzujący. Wczesnymi wierszami zwraca na siebie uwagę Jarosława Iwaszkiewicza. Jego utwory stawały się jednak coraz mniej klasyczne, łączyły pełna estetyki formę z nowoczesnymi założeniami Symptomem przemiany pojawiają się już w tomiku Zejście na ląd, przełomowym zaś okazał się zbiór Starzy znajomi, zrywał on bezwzględnie ze skłonnością do prozodii, regularności, zdyscyplinowania wobec gatunkowych reguł tradycyjnej liryki. Współcześnie o uznaniu go za nauczyciela wielu młodych poetów przesądził przede wszystkim tomik Cisza. Jemu to i Piotrowi Sommerowi przypisywano ukształtowanie ,,nowej dykcji poetyckiej”.
Dorobek poetycki
W krajobrazie z amfor(Warszawa, Czytelnik1968)
Podróż Morska(Warszawa, Czytelnik 1971)
Pożegnanie Ostendy (Warszawa, Czytelnik1974)
Małe muzea (Warszawa, Czytelnik 1977)
Zejście na ląd (Warszawa czytelnik 1983 )
Starzy znajomi (Warszawa czytelnik 1986)
Prześwietlone zdjęcia (Lublin, Wydawnictwo Lubelskie, 1990) wiersze własne i przekłady wierszy pisarzy węgierskich
Cisza(Poznań, 1994)
Noc Poetów (poemat 1998)
Kaszel w lipcu (2000)
Więzień i krotochwila wiersze z lat sześćdziesiątych (2001)
Ptasia Grypa i inne wiersze dla kobiet i mężczyzn (2002)
Stąd. Wiersze Puławskie (2002)
Dorobek prozatorski
Patrycja i chart afgański (Warszawa, Czytelnik 1976)
Do zobaczenia w Rzymie (Warszawa, Czytelnik 1980)
Lata spokojnego słońca (Warszawa, Czytelnik 1968)
A żeby ci nie było żal (Warszawa, 1972)
Szkice literackie
Radość czytania (Lublin, Wydawnictwo Lubelskie1980). Teksty z lat 1967 -1978 drukowane w Twórczość, Kamena, Kultura i Współczesność
Daj mu tam, gdzie go nie ma (Lublin Multico 1996)
Bohdan Zadura czyta Czechowicza >>>
Opracowania
1.Zadura Bohdan, [w:] Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik bibliograficzny, red. J. Czechowska, A.Szatagan, t. 9, Warszawa 2004, s.538.
2.Nasiłowska A., Literatura okresu przejściowego 1975 -1996, Warszawa 2000, s. 188-190.
3.Zadura Bohdan Krzysztof, [w:] Pisarze współcześni regionu lubelskiego. Leksykon, red. J. Smolarz, Lublin 1999, s. 321-326.
Oprac. Karolina Kryczka |
;)
