UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to). Więcej informacji znajdziesz tutaj.
TEATRNN.PL              Zapraszamy na nową stronę Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" pod adresem: teatrnn.pl!   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Historia Lublina i Lubelszczyzny
Lublin 1475 - 1569

 
Kościół dominikanów - fragment Widoku Lublina Hogenberga i BraunaLubelski gród nad Bystrzycą sprzed czterech stuleci z okładem, różnił się diametralnie od dzisiejszej architektury miasta.  Kościół św. Stanisława (Dominikanów) nie miał wówczas barokowej kopuły, barokowego zwieńczenia nie miała także Brama Krakowska, a patrzący ze wzgórza zamkowego na ówczesne miasto w murach widział gotycki kościół farny św. Michała, z urokliwą, strzelistą wieżą. Pod Zamkiem rozlewał się potężny Staw Wielki Królewski, a niewidoczna dziś (opasująca od strony północnej wzgórze staromiejskie), zasklepiona rzeka Czechówka płynęła swym naturalnym korytem. Nie było też jeszcze ani masywnej bryły kościoła jezuickiego (obecnie archikatedry), ani dominującej w sylwetce miasta Wieży Trynitarskiej.

Miasto wielu wyznań i narodów Gród lubelski, którego liczba mieszkańców przekroczyła wówczas 10 tys., stawał się coraz bardziej kosmopolitycznym miastem.  W okresie tym w mieście pojawiła się społeczność żydowska, która przez następne stulecia stanowiła integralną część mieszkańców miasta, współtworząc jego charakter, klimat i kulturę. W 1547 roku Izaak syn Chaima i Józef Jakra syn Jakuba założyli w Lublinie pierwszą drukarnię hebrajską. W 1567 roku u stóp wzgórza zamkowego wyrosła wielka synagoga Maharszalszul. Do Lublina słynącego z jarmarków zaczęli przybywać także przedstawiciele innych wyznań i narodów.


Znaczenie gospodarczo - polityczne
Wiek XVI to okres prosperity dla koziego grodu. Miasto rozsławiają wydarzenia będące pochodną położenia geograficznego Lublina, miasta łączącego wschód z zachodem. Na organizowane cztery razy w roku jarmarki zjeżdżali kupcy z całej Europy- i nie tylko. Lublin rozwijał się gospodarczo. Powstały szlifiernia i papiernia, ukończona została także budowa wodociągów.
Akt Unii LubelskiejZa wzrostem znaczenia ekonomicznego Lublina podążał wzrost jego rangi politycznej. Na sejmy z 1506, 1554, 1566 i 1569 r. przybywali polscy władcy i najważniejsi dygnitarze państwowi. Lublin  był miejscem obrad sejmików szlachty województwa lubelskiego (sejmików przedsejmowych, relacyjnych, elekcyjnych, deputackich). Odbywały się one w kościele św. Stanisława, stanowiącym własność klasztoru Dominikanów. Teoretycznie winna w nich uczestniczyć cała brać szlachecka województwa lubelskiego, w praktyce jednak, w związku z brakiem sankcji za nieobecność, na obradach pojawiało się przeciętnie 100 - 200 osób. Tylko w okresie napięć politycznych czy w dobie walki szlachty o naprawę państwa, jej udział w sejmikach był liczniejszy.
Najdonioślejszym jednak z sejmów lubelskich, był sejm unijny z 1569 r., na którym dokonano zaprzysiężenia aktu Unii Lubelskiej. Był na nim król Zygmunt II August, prymas Jakub Uchański, biskup krakowski Filip Padniewski, podkanclerzy koronny Franciszek Krasiński, starosta żmudzki Jan Chodkiewicz i wielu innych.


Kultura renesansu
Źródło: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Plik:Chlop_w_dybach_biernat_z_lublina_zywot_ezopa_fryga_krakow_1578.jpg&filetimestamp=20070204214240
Potrzeby polityczno-propagandowe, zestawione z bardziej osobistymi marzeniami czy przekonaniami lublinian, uwzględniały także ich wyczucie mody, kojarzyły dawne doświadczenia z obecnymi możliwościami organizacyjnymi i finansowymi. Jaki był tego rezultat? Fascynacja architekturą renesansu: to głównie na gruncie lubelskim stworzono wzorzec tego budownictwa ? lubelsko-kaliski typ polskiej architektury renesansowej. W 1520 dokonano przebudowy Zamku w stylu renesansowym. O tym, jak mocno ówczesny Lublin tkwił w nurtach europejskiej kultury, świadczy osobliwe, urzekające malowidło ścienne z drugiej połowy XVI w., pokrywające sklepienie i ściany piwnicy ? dawnej winiarni w kamienicy, która należała do bogatej rodziny Lubomelskich (obecnie Rynek 8). Z kolei piętrowe nagrobki Mikołaja i Piotra Firlejów w kościele Dominikanów (także z drugiej połowy XVI w.) stanowią przykład fascynacji sztuką renesansu.
W dobie humanizmu i reformacji krąg światłych ludzi Zamku lubelskiego rozszerzył się o grupę wykształconych mieszczan lubelskich i duchownych różnych wyznań, zwłaszcza przedstawicieli Kościoła katolickiego i kalwińskiego. Nie brakło w Lublinie także twórców literatury renesansowej. Z miasta nad Bystrzycą pochodził poeta Biernat z Lublina (1460/1466-1529), jeden z pionierów literatury renesansowej w języku polskim (?Raj duszny?, ?Żywot Ezopa Fryga?, ?Dialog Palinura z Charonem?) oraz rajca i burmistrz Lublina, poeta Sebastian Fabian Klonowic (ok. 1545-1602), który  sławił nadbystrzycki gród w poemacie ?Philtron?.

Na podstawie tekstu dr Adama Andrzeja Witusika


Lublin w przededniu Unii Lubelskiej
Lublin renesansowy XV-XVI w.
Lublin ?Jerozolimą Królestwa Polskiego? 1475-1570
Lublin 1569 - miejsca
Stosunki polsko-litewskie przed Unią Lubelską
Unia Lubelska
Ważne postaci sejmu unijnego 1569
Echa Unii Lubelskiej w Europie
Litwini o Unii Lubelskiej
Przedstawienia Unii Lubelskiej w sztuce
Wydarzenia związane z aktem zaprzysiężenia Unii Lubelskiej nie doczekały się zbyt wielu przedstawień w sztuce.
Ubiory polskie w XVI w.
Kuchnia XVI wieku
Unia Lubelska - materiały edukacyjne
Szlak Unii Lubelskiej
Ścieżka edukacyjna "Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej"
Ścieżka edukacyjna "Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej" powstała w 2004 roku w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.
Unia Lubelska - Bibliografia

 

 



Kalendarium - Historia Lublina, Lublin 1795 - 1918, Lublin 1317 - 1474, Lublin 1570 - 1649, Lublin 1650 - 1795, Lublin 1944 - 1988, Lublin od 1989, Lublin 1475 - 1569, Lublin 1939 - 1944, Lublin 1918 - 1939, Dzieje lubelskich instytucji, Nauczmy się historii Lubelszczyzny,

-->

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: