UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to). Więcej informacji znajdziesz tutaj.
TEATRNN.PL              Zapraszamy na nową stronę Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" pod adresem: teatrnn.pl!   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Bądź Odkrywcą Pamięci
Regionalna ścieżka dydaktyczna

Scenariusz projektu

Regionalna ścieżka dydaktyczna
I. Prowadzący
Nauczyciel języka polskiego, historii, wychowawca
II. Grupa:
Uczniowie klasy V Szkoły Podstawowej w Poniatowej.
III. Temat zajęć
„Cudze chwalicie, swego nie znacie” – śladami historii naszego powiatu.
IV. Cele edukacyjne:

1. Cel ogólny:
Poznanie historii, tradycji i kultury najbliższego regionu, wytworzenie więzi z „małą ojczyzną”.
2. Cele operacyjne:
a) Wiadomości
Uczeń:
• zna pojęcie „mała ojczyzna”,
• zna zabytkowe miejscowości swojego regionu
• zna zadania muzeum
b) Umiejętności
Uczeń:
• umie gromadzić i dokumentować dane za pomocą komputera i Intenetu,
• potrafi wskazać interesujące i ważne miejsca w swojej okolicy,
• potrafi określić rolę muzeum w przekazywaniu wiedzy historycznej,
• umie dokonać prezentacji wyników badań,
• potrafi posługiwać się mapą.
c) Postawy
Uczeń:
• rozumie znaczenie ochrony unikatowych obiektów,
• potrafi współpracować w grupie,
• uczy się dokładności i odpowiedzialności za podjęte zobowiązania,
• dostrzega piękno natury w swojej okolicy.

V. Metody pracy:
Nauczanie polimetodyczne: metody podające, aktywizujące, praktyczne (wycieczka).
VI. Formy pracy:
Praca zbiorowa, praca w grupach, praca indywidualna.
VII. Czas:
3 godziny – lekcja teoretyczna
2 godziny - wycieczka
VIII. Pomoce dydaktyczne
Mapa regionu, komputer, zdjęcia zabytków, słownik, papier, mazaki,
IX. Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie:
( wprowadzenie – 1 jednostka lekcyjna)
• Przedstawienie przez nauczyciela celów lekcji.
• Podział klasy na małe zespoły. Każdy z nich otrzymuje duży arkusz papieru z napisanym hasłem „Mała Ojczyzna”. Uczniowie w grupach mają za zadanie dopisać do podanych słów swoje skojarzenia z pojęciem „mała ojczyzna”, tworząc tzw. słoneczko. (załącznik 1) Następnie poszczególne zespoły prezentują swoje diagramy, wyjaśniając sens skojarzeń. Nauczyciel podsumowuje tę część lekcji, przedstawiając definicję pojęcia „ojczyzna” i „mała ojczyzna”. (załącznik 2).
• Nawiązanie do tematu lekcji, próba wyjaśnienia znaczenia przysłowia zawartego w temacie lekcji.
• Rozmowa na temat społeczności, walory okolicy, w której żyjemy. Dyskusją ma być kierowana tak, aby zwrócić uwagę uczniów na budynki, ulice, parki, szlaki turystyczne, miejsca niezwykłe w najbliższej okolicy.
• Próba uporządkowania dotychczasowych informacji. Nauczyciel rozdaje uczniom mapę regionu, wyjaśniając, że rozważania będą dotyczyły Powiatu Opole Lubelskie. Na mapie tego powiatu uczniowie odnajdują miejscowości, o których przed chwilą rozmawiali. (załącznik 3). Dodatkowo nauczyciel może wymienić te miejscowości, których uczniowie nie podali, a będą miały istotne znaczenie dla lekcji.
Wybieramy najciekawsze miejscowości, w których znajdują się zabytki: Opole Lub., Niezdów , Chodel, Chodlik, Karczmiska, Wrzelowiec, Kluczkowice, Józefów nad Wisłą, Rybitwy, Piotrawin, Kraczewice.
• Nauczyciel wykorzystując metodę rozmowy nauczającej wyjaśnia, co to jest zabytek i pomnik, a następnie analizuje z uczniami problem: „Jaką rolę w dzisiejszym świecie odgrywają zabytki?” Uczniowie w trakcie dyskusji powinni dojść do wniosków założonych przez nauczyciela w celach lekcji. (załącznik 4)
• Na zakończenie tej jednostki lekcyjnej nauczyciel dzieli klasę na grupy i wyznacza im przygotowanie w domu prezentacji na podstawie materiałów znalezionych w Internecie na jeden z podanych tematów. ( I grupa – przyrodnicy – parki krajobrazowe, pomniki przyrody, szlaki turystyczne, edukacja leśna, itp. w naszym powiecie; II grupa – historycy – zabytki i pomniki historyczne w miejscowościach wymienionych na lekcji, III – archeologowie – poszukają miejsc w powiecie o znaczeniu archeologicznym i zaplanują dokładnie wycieczkę, IV – kartografowie – narysują dużą mapę regionu z zaznaczeniem miejscowości wymienionych wcześniej, a w czasie następnej lekcji naniosą na nią za pomocą odpowiednich symboli informacje przedstawione przez wszystkie grupy.

2. Część główna:
(część główna – 2 jednostki lekcyjne)
• Prezentacja pracy kolejnych grup. Po prezentacji każdego zespołu powstaje skrótowy zapis, który będzie składał się na wspólny folder reklamujący Powiat Opole Lubelskie. Folder ten można będzie przyozdobić symbolicznymi rysunkami w trakcie trwania całych zajęć oraz zdjęciami, które pojawią się w dalszej części lekcji.

I. PRZYRODNICY:
OBSZARY CHRONIONEGO KRAJOBRAZU: Chodelski Obszar Chronionego Krajobrazu, Kraśnicki Obszar Chronionego Krajobrazu
PARKI KRAJOBRAZOWE: Wrzelowiecki Park Krajobrazowy, Kazimierski Park Krajobrazowy
REZERWATY: Rezerwat Krowia Wyspa, Rezerwat Skarpa Dobrska, Małopolski Przełom Wisły - Sieć NATURA 2000
POMNIKI PRZYRODY: Na obszarze powiatu opolskiego występują 23 pomniki przyrody, wpisane do Rejestru Pomników Przyrody. Najsłynniejszy w gminie Karczmiska: Dąb “Władek z Zagrzęby”. Najcenniejszy pomnik przyrody znajdujący się na terenie powiatu. Liczący ponad 670 lat, pamięta czasy Władysława Łokietka, dlatego otrzymał imię królewskie „Władysław”; 32 m wysokości w koronie; w obwodzie 825 cm.
ŚCIEŻKI DYDAKTYCZNE: Ścieżka dydaktyczna Dobre-Podgórze, Ścieżka przyrodnicza Jaworce-Rogów-Zagajdzie, Ścieżka przyrodnicza Kleniewo, Ścieżka dydaktyczna Rogów, Ścieżka dydaktyczna Grodziska nad Chodelką.

II. HISTORYCY:
MIEJSCA KULTU: Świątynie , Kaplice i kapliczki, Figury i krzyże przydrożne, (Np. Kościół pw. śś. Stanisława Bpa i Tomasza Apostoła w Piotrawinie - Najstarszy i najcenniejszy zabytek sakralny powiatu opolskiego(kl.0). Wybudowany w latach 1440-41 z fundacji biskupa Zbigniewa Oleśnickiego, jako votum dziękczynne za objęcie biskupstwa krakowskiego. Konsekrowany w 1441 r. Świątynia murowana z cegły o układzie polskim. Styl gotycki. Jednonawowa. Orientowana. Przy prezbiterium między skarpami kaplica Ogrójcowa (XIX w.). Budynek był kilkakrotnie remontowany (m. in. w latach 1603-11, 1791, 1866-67, 1918 i 1945 - po uszkodzeniach wojennych). Wystrój wnętrza niejednolity, wyposażenie pochodzi z XV–XIX w. Na zewnątrz charakterystyczne skarpy i fryzy z cegieł układanych w kant. Na szczególną uwagę zasługują: ołtarz główny późnorenesansowy z obrazem św. Stanisława BM (XVII w.), ołtarze boczne: Matki Boskiej z Dzieciątkiem, Niewiernego Tomasza, Chrystusa na krzyżu i św. Franciszka (XVIII/XIX w.), gotyckie ławki w nawie, konfesjonały barokowe, chrzcielnica rokokowa (XVIII w.), dzwonnica (1791 r.), kilkakrotnie remontowana, odbudowana po zniszczeniach wojennych w 1945 r.
PAŁACE (np. Wiejska rezydencja magnacka wybudowana w latach 1785-1787 w stylu klasycystycznym przez Aleksandra Lubomirskiego, właściciela Opola Lub. Piętrowa, na planie prostokąta z czterokolumnowym partykiem. Pałac posiadał bogato dekorowane wnętrza i dwukondygnacyjną salę balową zwieńczoną kopułą. Zaprojektowany został najprawdopodobniej przez Dominika Merliniego. Otaczał go 16 ha park, zaprojektowanym przez Waleriana Kronenberga. W 1847 r. ówczesny administrator Kazimierz Wydrychiewicz dokonał częściowej przebudowy pałacu. Od 1871 r. właścicielami była rodzina Kleniewskich. W 1889 r. pałac spłonął wraz z zabudowaniami folwarcznymi. Podczas I wojny światowej uległ dewastacji. W okresie II wojny mieściła się tutaj siedziba gestapo. Dziś stanowi własność prywatną.)
DWORY I DWORKI (np. Dworek Gerliczów w Kraczewicach - Letnia rezydencja ziemiańska utrzymana w wytwornym secesyjnym stylu. Wybudowali ją - prawdopodobnie Henryk i Władysław Gerliczowie - pod koniec XIX w. Zachowany został oryginalny układ wnętrz i kaflowe piece. Dwór otacza dobrze utrzymany park krajobrazowy z pozostałościami ciekawych okazów drzew i krzewów. W 1855 r. majątek kraczewicki przeszedł drogą kupna do rodziny Gerliczów. Teofil Gerlicz i jego żona Lizeta Karolina z Dammów nie mieszkali w Kraczewicach, posiadali kamienicę i browar w Lublinie. Początkowo, jako najstarszy przejął Kraczewice Teofil Franciszek, oddając je od 1866 r. młodszemu bratu Henrykowi Kacprowi, który w 1900 r. przekazał majątek sądownie synowi Henrykowi. Ten właśnie w 1912 r. przystąpił do budowy nowego - obecnie istniejącego – dworu. Nieznany jest niestety projektant. Tradycja rodzinna przekazuje jakoby o wyglądzie dworu mieli zdecydować Henryk i Władysław Gerliczowie.)
MŁYNY NAD CHODELKĄ
MIEJSCA PAMIĘCI NARODOWEJ : Pomniki, Obeliski, Tablice pamięci, Mogiły żołnierskie, Cmentarze i kwatery wojenne (np. Tablica pamięci gen. Michała Kruka
naczelnika powstania styczniowego na województwa lubelskie i podlaskie w 130. rocznicę zwycięskiej bitwy pod Chruśliną. Odsłonięta 6 sierpnia 1993 r. na „Złotej Górze” w miejscowości Chruślina (gm. Józefów nad Wisłą).

III. Archeologowie:
1.Grupa przedstawia pokrótce historię Chodlika i ukazuje zdjęcia z makietą grodu - Chodlik to niewielka wieś leżąca w gminie Karczmiska, w województwie lubelskim, na terenie której znajduje się grodzisko wczesnośredniowieczne, pozostałość po grodzie, który funkcjonował tam od VIII do X wieku n.e. Gród ten, jeden z największych w Polsce (powierzchnia 9 ha, otoczona niemal 2 km. potrójnych wałów) okres swej świetności przeżywał w VIII i IX wieku. Badania archeologiczne na terenie grodziska oraz całej Kotliny Chodelskiej, prowadzone od lat 50-tych XX wieku pokazały, że gród w Chodliku był centralnym punktem osadnictwa na tym terenie. Bliskość rzeki Wisły pozwoliła jego mieszkańcom - Słowianom na prowadzenie kontaktów z innymi, podobnymi grodami, przez Chodlik przebiegały także drogi dalekosiężne.
2. Następnie zostaje zaproponowany plan wycieczki. Uczniowie obejrzą następujące prezentacje podczas Festynu Archeologicznego:
- ozdoby ceramiczne oraz szklane, krajki
- rekonstrukcje namiotów z wczesnego średniowiecza
- ręczne filcowanie wełny oraz produkcja filcowych czapek i innych akcesoriów
- wczesnośredniowieczne stroje, hafty oraz krajki
- produkcja naczyń ceramicznych na kole garncarskim
- ozdoby, torby, pancerze, bukłaki oraz inne średniowieczne akcesoria skórzane
- średniowieczne instrumenty muzyczne
- pożywnienie Słowian
- obróbka bursztynu, bursztynowe ozdoby wczesnego średniowiecza
- producent replik obuwia średniowiecznego
- wyroby z rogu i kości
W trakcie Festynu wczesnośredniowieczne grodzisko jak przez 1200 laty tętnić będzie życiem, wypełnione rzemieślnikami, wojami oraz zwykłymi mieszkańcami, którzy zademonstrują jak wyglądało życie słowiańskich Lędzian, Wikingów i Franków, od codziennej pracy, po obrzędy religijne i walkę z wrogami.
IV. Kartografowie. – Na mapie przyniesionej z domu uczniowie szczegółowo zaznaczają wszystkie istotne informacje, które przedstawiają ich koledzy.

• Część utrwalająca – miniquiz – nauczyciel rozdaje uczniom fotografie przedstawiające zabytki naszego powiatu oraz oddzielnie podpisy. Zadaniem uczniów jest przyporządkowanie zdjęć do ich nazw. Uczniowie pracują w grupach, a na zakończenie przewodniczący prezentują pracę grup. (załącznik 5)

3. Podsumowanie:
• Wycieczka do Chodlika na „Majówkę archeologiczną”. Udział w festynie to bardzo cenny element dydaktyczno-wychowawczy dla młodzieży. Nie każdy jednak pewnie wie, że Chodlik jest od kilku lat miejscem organizowania festynów archeologicznych, które wiążą się z mnóstwem atrakcji dla miłośników historii i kultury. Przed rozpoczęciem festynu dostępny jest program całej imprezy, więc może on posłużyć do szczegółowego zaplanowania wyprawy z zaznaczeniem czasu trwania poszczególnych punktów programu. Zwiedzanie należy zakończyć dyskusją, w której powinno uwzględnić się następujące zagadnienia:

1. Co sądzisz o życiu ludzi żyjących dawniej?
2. Dlaczego należy odwiedzać takie miejsca jak Chodlik.
3. Dlaczego ludzie powinni interesować się historią i tradycją swojego regionu?

Opracowała Iwona Karabela
Nauczyciel Szkoły Podstawowej w Poniatowej

X. Bibliografia:
1. Edukacja regionalna – dziedzictwo kulturowe w regionie, Warszawa 1999.
2. Strona internetowa: Starostwo Powiatowe w Opolu Lubelskim. www.opole.lublin.pl
3. Strona internetowa: www.chodlik.pl
4. Brudnik E., Muszyńska A., Owczarska B., Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie, Zakład Wydawniczy SFS, Kielce 2000.
5. Strona internetowa: pl.wikipedia.org/wiki/Ojczyzna
6. Strona internetowa: pl.wikipedia.org/wiki/Pomnik
7. Strona internetowa: pl.wikipedia.org/wiki/Zabytek



Załącznik 1

[fotografia]



Załącznik 2.

Ojczyzna - termin o dwojakim znaczeniu, odnoszącym się do przestrzeni istotnej dla pojedynczego człowieka (jednostki) bądź zbiorowości (narodu), wyznaczone zwłaszcza miejscem urodzenia tych osób, ich zamieszkiwaniem przez istotną część życia, czy miejscem pochodzenia ich przodków bądź rodziny.
Na podstawie teorii Stanisława Ossowskiego wyróżnia się „ojczyznę prywatną” i „ojczyznę ideologiczną”. Pierwszą z nich jest przestrzeń wyznaczona miejscem urodzenia czy zamieszkiwania pojedynczego człowieka, druga – wspólnym terytorium narodowym. W myśl tych założeń ludzie należący do jednego narodu mogą mieć różne ojczyzny prywatne, wspólna jest dla nich natomiast ojczyzna ideologiczna. Członkowie danego narodu mogą mieć jednak różne koncepcje ojczyzny ideologicznej oraz w różnoraki sposób artykułować swą przynależność do danej wspólnoty narodowej.
Jednostkę i naród łączy z ojczyzną często pozytywna więź emocjonalna, wówczas w piśmie wyraz ten pisany jest z wielkiej litery: Ojczyzna, co podkreśla czyjś szacunek wobec jego ojczyzny. Pojęciem korelującym z ojczyzną prywatną jest termin mała ojczyzna.
Pojęcie ojczyzny nie jest pojęciem prawnym i poczucie tożsamości czyjejś ojczyzny jako własnej przynależy wyłącznie do człowieka. Osobnymi pojęciami są natomiast narodowość i obywatelstwo, jak i wymienione miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz zameldowanie.

Załącznik 3

[skan]
MAPA POWIATU OPOLE LUBELSKIE



Załącznik 4.
Zabytek - według Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami to rzecz (nieruchomość, np. budynek, cmentarz lub krajobraz kulturowy albo rzecz ruchoma, np. dzieło sztuki użytkowej, obraz, rzeźba, znalezisko archeologiczne - np. artefakt) lub zespół rzeczy, które są dziełem człowieka lub są związane z jego działalnością i stanowią świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, a które powinny być zachowane ze względu na swoją wartość artystyczną, naukową i historyczną. Obiekty takie wpisane są do rejestru zabytków prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków i podlegają ochronie prawnej.
Formami ochrony prawnej zabytków są wpisy do rejestru zabytków, uznanie za pomnik historii, utworzenie parku kulturowego lub ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Dawniej, w latach 1961-1973, wartość danego zabytku określała w Polsce jego klasa. Obecnie podział na klasy nie jest stosowany. Zasadniczo uważa się wszystkie zabytki za równie cenne, chociaż zabytki mające wyjątkową wartość prezydent może uznać za pomniki historii, a spośród nich z kolei najbardziej wartościowe mogą znaleźć się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Obecnie obowiązuje podział na:
• zabytki nieruchome – nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości,
• zabytki ruchome – rzecz ruchoma, jej cześć lub zespół rzeczy ruchomych,
• zabytki archeologiczne - zabytek nieruchomy będący powierzchniową, podziemną lub podwodną pozostałością egzystencji i działalności człowieka, złożoną z nawarstwień kulturowych i znajdujących się w nich wytworów bądź ich śladów albo zabytek ruchomy, będący tym wytworem.
• Zabytkiem przyrody określa się najczęściej szczególnie cenne drzewo, grupę drzew (park, las, aleję itp.) lub głaz narzutowy.
• Wszystkie zabytki łącznie (z dziedziny budownictwa, rzemiosła, sztuki, archeologii/dziedzictwo archeologiczne i przyrody) stanowią zasoby dziedzictwa kulturowego.
Pomnik - dzieło rzeźbiarskie lub rzeźbiarsko-architektoniczne, wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego.
Forma pomnika może być różna - najczęściej jest to posąg lub grupa rzeźb na cokole, może być nim jednak również kolumna, obelisk, naturalny głaz - kamień pamiątkowy, a nawet sztucznie usypane wzgórze (kopiec) lub budynek. Pojęcie "pomnik" w języku polskim jest dość wieloznaczne i szerokie, niekiedy jest poprzez nie – niewłaściwie – rozumiany nagrobek lub rzeźba plenerowa.



Załącznik 5.

[fotografie]


Klasycystyczny kościół w Karczmiskach

Późnoklasycystyczny zespół pałacowo – dworkowy z XIX w.
w Karczmiskach

Młyny, kuźnie, dawne karczmy w Karczmiskach

Dawny zespół klasztorny w Opolu Lub.

Zespół pałacowy Lubomirskich – obecnie LO w Opolu Lub.

Zespół letniego pałacu Lubomirskich w Niezdowie

Pomnik UFO w Emilcinie

Piotrawin –Kościół p.w. ś.p. Stanisława Bpa i Tomasza Apostoła

Makieta grodziska w Chodliku

Kraczewice – Kościół p.w. Najświętszego Serca Jezusa

Rybitwy – Kościół p.w. Wszystkich Świętych

Józefów – Kościół p.w. Bożego Ciała

Pałac Kleniewskich w Kluczkowicach

Kościół p.w. Trójcy Przenajświętszej i Narodzenia NMP w Chodlu

Ruiny kościoła p.w. Matki Boskiej Loretańskiej w Chodlu

oprac. Iwona Karabela

do głównego opisu działu

Dodatkowe materiały
Przejawy nietolerancji w języku 
Hrubieszowskie korzenie sławnych Polaków 
Trudne sąsiedztwo 
Moje miasto Lublin na pocztówce 
Bełżyce-w poszukiwaniu minionego czasu. Projekt dydaktyczny. 
Scenariusz cyklu zajeć poświęconych tematyce Holokaustu w Poniatowej 
Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata 
Regionalna ścieżka dydaktyczna 
Cały świat to jeden wielki Chełm 
Piszemy list 

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: