 |
| Latarnia świecąca non-stop na pamiątkę dzielnicy żydowskiej. Fot. M.S. |
Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN" od zawsze działał w sferze wartości, jaką jest kultura przestrzeni, choć dopiero wydanie numeru "Scriptores" pt. "Rozmowy o kulturze przestrzeni" i powstanie Forum Kultury Przestrzeni pozwoliło nadać tej wartości autonomiczny byt i dokładniej ją zdefiniować.
Działalność Ośrodka opiera się na kilku wątkach tematycznych, które streszcza hasło: Pamięć-Miejsce-Obecność. Wątki te nieustannie łączą się ze sobą w różnych kombinacjach, tworząc "węzły" - konkretne wydarzenia i projekty, często o bardzo oryginalnym charakterze.
Jednym z nich jest właśnie Forum Kultury Przestrzeni będące naturalną konsekwencją połączenia teatru (dla którego przestrzeń jest podstawowym tworzywem) i samej obecności w Bramie Grodzkiej, bramie, która jest nie tylko bytem architektonicznym, ale również symbolicznym - łączącym Lublin chrześcijański (dawny i dzisiejszy) z nieistniejącym Miastem Żydowskim.
Zanim powstało Forum, to połączenie teatru i Bramy Grodzkiej doprowadziło do wielu innych ciekawych działań w sferze kultury przestrzeni. Polegały one (i polegają) na ingerencji w przestrzeń publiczną poprzez "ogrywanie" niektórych miejsc (dawnego Miasta Żydowskiego, placu Po Farze, Starego Miasta, Śródmieścia) działaniami artystycznymi, edukacyjnymi i animacyjnymi, by tym sposobem wprowadzić zmiany w krajobrazie kulturowym - w jego warstwie związanej z pamięcią, znaczeniami, wartościami. Oto niektóre z tych działań:
Noc z Czechowiczem Coroczny spacer śladami miejsc uwiecznionych w "Poemacie o mieście Lublinie". Spacer w noc lipcową, przy pełni księżyca, bo właśnie taką nocą przemierza miasto czechowiczowski wędrowiec.
Ostatnia Lampa Miasta Żydowskiego Oryginalna przedwojenna lampa ustawiona przy nieistniejącej ul. Krawieckiej świecąca non-stop na pamiątkę żydowskiemu Lublinowi.
Misteria Pamięci Miejsca: Majdanek, plac Po Farze, Zamek i Podzamcze.
Projekt "Krawiecka 41" O począku projektu, który stał się pracą magisterską Tomasza Czajkowskiego tak mówi jego pomysłodawca Tomasz Pietrasiewicz: "Miałem w Bramie Grodzkiej zajęcia ze studentami z kierunku samorządowego. Rozdawałem im różne tematy, żeby przygotowali np. historię ulicy, historię synagogi, takie „uczenie miasta”, jak ja to nazywam. Kończą się zajęcia, ludzie wychodzą, jeden ze studentów zostaje i mówi, że bardzo by chciał podjąć się badań nad historią kamienicy. Zaproponowałem budynek, w którego materiałach archiwalnych znaleźliśmy spis lokatorów, jedyny, jaki przetrwał." Więcej w numerze "Scriptores" pt. "Ścieżkami pamięci", blok artykułów "Krawiecka 41".
Listy do getta Wysyłka listów do dawnych mieszkańców dzielnicy żydowskiej pod nieistniejące adresy upamiętniająca rocznice rozpoczęcia likwidacji lubelskiego getta (noc 16-17 marca 1942).
Przesilenie 21 marca 1999, Plac po Farze. O działaniu tym opowiada jego autor Jarek Koziara, plastyk i performer: "Imprezę dedykujemy drzewu, wielkiej i pięknej wierzbie, rosnącej tu od lat samotnie, której korzenie wrosły w skryte pod ziemią fundamenty fary, jednemu z niewielu drzew na Starym Mieście, nagle bez sensu ściętemu, teraz już nieważne, przez kogo i dlaczego. To też koniec czegoś i początek czegoś innego. I symbol dbałości o Stare Miasto." |