 |
| Rozmowa z Julią Hartwig. Fot. M. Fedorowicz |
Wspomnienia mieszkańców Lublina i Lubelszczyzny
Motto
„Wielką zdobyczą na drodze walki z prawem przemijania wydaje mi się utrwalanie żywego głosu ludzkiego na taśmie – przekazywanie go przyszłości nie w symbolu litery, ale w brzmieniu żywym, w drganiu strun głosowych, w uśmiechu i westchnieniu, i w śpiewie”.
[Zofia Nałkowska, 1954]
Program polega na rejestrowaniu, opracowywaniu oraz upowszechnianiu opowieści dotyczących Lublina i Lubelszczyzny, od dwudziestolecia międzywojennego do czasów współczesnych. Zebrane wspomnienia – od całych biografii po drobne szczegóły i wrażenia – w bliski dla słuchacza sposób budują obraz przeszłości miasta i Regionu, zachowując go dla przyszłych pokoleń.
Program realizowany jest w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN” od 1998 roku. W archiwum Pracowni Historii Mówionej znajdują się wspomnienia ponad 900 osób. To około 2 500 godzin rozmów nagranych w technice cyfrowej (audio i wideo).
Główne tematy poruszane w trakcie rozmów to: życie codzienne, szkoły, wielokulturowość, II wojna światowa, Holocaust, pomoc Żydom w okresie okupacji, opozycja polityczna, niezależny ruch wydawniczy, życie kulturalne.
Udostępnianie relacji
Celem programu nie jest jedynie rejestrowanie i archiwizowanie relacji. Można z nich korzystać on-line. W internetowej BAZIE HISTORII MÓWIONEJ dostępnych jest obecnie ponad 3 400 tematycznych fragmentów relacji (w tym ponad 800 fragmentów audio) dotyczących Lublina i 50 innych miejscowości Regionu. Fragmenty relacji dostępne są również w portalu edukacyjnym Pamięć Miejsca. Stanowią tam, obok książek, prac magisterskich, artykułów prasowych, materiałów ikonograficznych oraz reportaży i audycji radiowych, dodatkowe źródło wiedzy o historii i kulturze Lublina.
Przetwarzanie relacji
Zebrane opowieści stanowią inspirację i materiał dla reportaży radiowych i prasowych, filmów dokumentalnych, publikacji książkowych, prac naukowych. Wykorzystywane są w przedsięwzięciach artystycznych i edukacyjnych. Swoją wiedzą i doświadczeniem dzielimy się, organizując szkolenia i warsztaty, w ramach Szkoły Historii Mówionej.
Zrealizowane dotychczas projekty związane z historią mówioną to:
"Krawiecka 41" (1999-2002)
"Kurów/Koriw - w poszukiwaniu zagubionych śladów"
Ze względu na wartość i jakość programu oraz jego efekty w postaci zrealizowanych i zarchiwizowanych nagrań decyzją Archiwum Państwowego w Lublinie zbiór relacji zgromadzonych przez Ośrodek wchodzi w skład Państwowego Zasobu Archiwalnego.
Warto wiedzieć:
-
w naszych zbiorach znajdują się wspomnienia wybitnych osób należących do świata kultury i nauki oraz działaczy opozycji politycznej sprzed 1989 roku. Można tutaj wymienić: Włodzimierza Borowskiego, prof. Tadeusza Chrzanowskiego, o. Tomasza Dostatniego, Edwarda Hartwiga, Julię Hartwig, prof. Jerzego Kłoczowskiego, Janusza Krupskiego, Leszka Mądzika, Tadeusza Mysłowskiego, prof. Jacka Woźniakowskiego, prof. Aleksandra Jackowskiego, prof. Jerzego Jedlickiego, Bogdana Borusewicza, o. Ludwika Wiśniewskiego
- w naszych zbiorach znajdują się także relacje nagrane w językach: niemieckim (np. wspomnienia Julesa Schelvisa, holenderskiego Żyda, więźnia obozu w Sobiborze), angielskim, jidysz, hebrajskim oraz chachłackim
-
-
ilustracją nagranych relacji są pozyskiwane z domowych archiwów naszych rozmówców zdjęcia; zobacz relację i fotografie Marianny Turek; odwiedź stronę opowiadanych fotografii - opowieści lubelskich fotografów o swoich dziełach
16 maja 2008 obchodziliśmy Dzień Historii Mówionej. Okazją ku temu było 10-lecie programu Historia Mówiona realizowanego w Ośrodku oraz Międzynarodowy Dzień Opowieści. Plac Litewski stał sie tego dnia "Ogrodem Pamięci", gdzie każdy przechodzień mógł wysłuchać wspomnień o Lublinie dobiegających z ukrytych na drzewach głośników.
W Ośrodku dziękowaliśmy tego dnia osobom, które w ciągu tych 10 lat podzieliły się z nami swymi wspomnieniami. Galeria zdjęć>>
Najkrótszy Komiks o Historii Mówionej (rys. Małgorzata Rybicka)
|