Sztetł (sztetlech,  jid. małe miasteczko)
mała, prowincjonalna gmina żydowska w przedwojennej wschodniej Europie (Rosji, Polsce, na Litwie, wschodniej części cesarstwa austro-węgierskiego), żydowska wspólnota o specyficznym układzie społecznym i obyczajowości.

Większość Żydów z tzw. strefy osiedlenia żyła w miasteczkach lub wsiach typu sztetł, stanowiąc tam często przeważającą część ludności, a w kilku przypadkach – całą populację. Sztetł był w XIX wieku głównym demograficznym ośrodkiem Aszkenazyjczyków, a jego językim był jidysz, nazywany przez Żydów mame łoszn „język rodzimy”. Judaizm był dla nich „jidyszkejtem”, skupiającym się wokół małej synagogi, zwanej poufale szuł czy też sztibł.

Sztetł posiadało własne elity kulturalne i intelektualne, pełniące rolę lokalnych autorytetów. Takie zdarzenia jak narodziny, małżeństwo, śmierć zbiorowość przeżywała wspólnie. Opiekowano się miejscowymi żebrakami i chorymi. Dawało to poczucie bezpieczeństwa, z drugiej jednak strony życie każdego mieszkańca było poddane społecznej kontroli a potrzebę prywatności uważano z coś podejrzanego. Podstawą życia sztetł był rozbudowana, wielopokoleniowa rodzina, z wieloma odgałęzieniami i dużą liczbą dzieci. Status społeczny bywał pochodną wykształcenia, ale też zamożności, a rodziny chlubiły się znamienitymi przodkami. Edukacja chłopców odbywała się w chederze, a na najbardziej zaawansowanym poziomie w jesziwie.

Sztetł kontynuowały tradycje przedrozbiorowych gmin, które stanowiły zamkniętą całość. Osiedlenie się, założenie nowego warsztatu lub małżeństwo z przybyszem wymagało akceptacji zarządu gminy. Wobec tych którzy nie chcieli lub nie potrafili podporządkować się regułom społecznym stosowano zróżnicowane kary: zakaz wstępu do synagogi, pręgierz, chłostę. Najdotkliwszą z nich był cherem czyli wykluczenie ze wspólnoty. Sztetł dysponował różnymi systemami udzielania wsparcia szczególnie potrzebującym. Datki na dobroczynność zbierano od wszystkich. Miejscowi żebracy (sznorer) stanowili integralny składnik wspólnoty.

Żydowskich mieszkańców łączyło poczucie silnej więzi lokalnej, a słowo sztetł nabrało emocjonalnie zabarwionego znaczenia odpowiadając dzisiejszemu terminowi mała ojczyzna. Pomimo napięć między Żydami a nieżydowskimi mieszkańcami sztetł, obie społeczności łączyły liczne więzy, a goj mógł pełnić rolę szbes goja dla swych żydowskich sąsiadów.

 W 2 połowie XIX wieku tradycyjne sztetł zaczęło podlegać przemianom, głównie na skutek reform wprowadzanych przez państwa zaborcze, ale także pod wpływem emancypacji i obyczajowych prądów modernizacyjnych.