TNN.PL              O nas    Leksykon "Pamięć Miejsca"    Przeczytaj! - Patrz! - Posłuchaj!    Przewodnik    Kontakt   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Historia Lublina i Lubelszczyzny
Lublin 1317 - 1474


Do 1317 r. Lublin był już znacznym ośrodkiem gospodarczym, w którym najważniejszą rolę odgrywał handel i rzemiosło. Ale dopiero przywilej lokacyjny z 1317 r. zapewnił miastu intensywny rozwój. Wydarzeniem, które zachwiało koniunkturą Lublina był najazd tatarski w 1341 r., który zniszczył miasto. Walkę z najeźdźcami stoczył Kazimierz Wielki, na prawym brzegu Bystrzycy (stąd nazwa wsi, a następnie dzielnicy Tatary
 


Przywilej lokacyjny
Dokument nadany Lublinowi w 1317 r. przez Władysława Łokietka, poddawał organizację miasta pod regulacje prawa magdeburskiego (niemieckiego). Mieszkańcy otrzymali na poprawę warunków materialnych, zwolnienie z opłat celnych, a także zwolnienie od podatków na 20lat. Była w tym zachęta dla osadników z dalszych stron do osiedlania się wmieście, które oferowało korzystne warunki dla rozwoju handlu. Zgodnie z nowymi regulacjami prawnymi w Lublinie utworzono wójtostwo.Wójt stawał się pierwszą osobą w mieście, był bogato uposażony, obdarzony szerokimi uprawnieniami i podległy bezpośrednio królowi. Równocześnie toczył się żmudny proces formowania się samorządu miejskiego.
 

Znaczenie polityczne
Wielką szansą dla Lublina stała się zawarta w 1385 r. unia Polski z Litwą.Wtedy, po raz pierwszy w swoich dziejach, miasto było miejscem wydarzenia o międzynarodowym znaczeniu. 2 lutego 1386 roku spisano tu ostateczną umowę o poślubieniu przez królową Jadwigę Władysława Jagiełły i obraniu go królem Polski i Litwy. Zamek lubelski stał się widownią wielu wydarzeń politycznych: w1421 r. czescy husyci ofiarowali tutaj Władysławowi Jagielle tron czeski po zdetronizowanym przedstawicielu niemieckiej dynastii Luksemburgów, Zygmuncie; w1448 r. gościł tutaj razem z najwybitniejszymi przedstawicielami kół politycznych Polski i Litwy, Kazimierz Jagiellończyk. Jego synowie pobierali na zamku nauki pod okiem Jana Długosza. W maju 1448 roku odbył się w Lublinie pierwszy zjazd panów polskich i litewskich. Podkreśleniem znaczenia politycznego miasta stało się podniesienie Lublina do rangi stolicy nowo powstałego województwa lubelskiego w 1474 r.

Znaczenie gospodarcze
Lubelskie, do czasu zawarcia unii w Krewie teren kresowy, znalazło się teraz w centrum wielkiego państwa polsko-litewskiego. Z uwagi na niezwykle korzystne położenie na pograniczu tych dwóch politycznych organizmów, Lublin szybko wyrósł na jedną z gospodarczych stolic połączonych państw, miejsce spotkań kupców polskich, litewskich i ruskich. Rozliczne prawa miejskie i przywileje,otrzymywane przez miasto od kolejnych władców zasiadających na tronie Polski, były jedną z głównych przyczyn ciągłego rozwoju i rozbudowy Lublina. Przyczyniły się także do uznania miasta za jeden z najważniejszych ośrodków handlu w Europie środkowo – wschodniej. Rozkwit handlowy miasta w XV w. umożliwił utworzenie zwartej i jednolitej grupy społecznej, mieszczan, ludzi przynależnych do posiadającego własne prawa stanu mieszczańskiego, świadomych związków z własnym miastem.


Rozbudowa miasta
Po 1317 r. dokonano przebudowy przestrzennej miasta. W dobie rządów króla Kazimierza Wielkiego Lublin otoczono murami obronnymi z istniejącymi do dziś bramami – Krakowską i Grodzką.Murowany zamek wyrósł przy baszcie i kaplicy zamkowej. Kaplica, pochodząca z fundacji Kazimierza Wielkiego, swoją świetność zawdzięcza Władysławowi Jagielle, który nakazał ozdobić ją freskami rusko- bizantyjskimi (ukończono w 1418 r.).
Na wzgórzu staromiejskim przebudowie w stylu gotyckim poddany został kościół oo. Dominikanów (1342), zaś na rynku wzniesiono murowany ratusz (1389).
Jednocześnie Lublin zaczął rozbudowywać się poza murami miejskimi. W 1419uposażono kościół i szpital św. Ducha, dzięki któremu miasto broniło się przed wybuchami epidemii. Od 1470 roku datuje się rozpoczęcie budowy kościoła i klasztoru oo. Bernardynów.
Lublin podzielił także los innych europejskich miast średniowiecznych, które na przestrzeni całego stulecia trawione były licznymi epidemiami i klęskami żywiołowymi. 
 
Literatura

Cieślak F., Gawarecki H., Stankowa M. (red.), Lublin w dokumencie: 1317-1967, wybór źródeł, Lublin 1976.

Dobrzański J., Mazurkiewicz J. (red.), Dzieje Lublina. Próba syntezy, T. I, Lublin 1965.

Gawarecki H., Gawdzik Cz., Lublin. Krajobraz i architektura, Warszawa 1964.

Kłoczowski J., Lublin po nadaniu prawa miejskiego, [w:] Dobrzański J., Mazurkiewicz J. (red.), Dzieje Lublina. Próba syntezy, T. I, Lublin 1965.

Myśliński K., Czasy walki o samorząd [w:] Dobrzański J., Mazurkiewicz J. (red.), Dzieje Lublina. Próba syntezy, T. I, Lublin 1965.

Myśliński K., Lublin na dawnych szlakach handlowych, [w:] Radzik T., Witusik A. A. (red.), Lublin w dziejach i kulturze Polski, Lublin 2000.

Radzik T., Witusik A. A. (red.), Lublin w dziejach i kulturze Polski, Lublin 2000.

 
Opracowała Marzena Baum

Przywilej lokacyjny Lublina 1317
Lublin „Jogajły” 1385 - 1434
Lublin pod rządami pierwszych Jagiellonów 1434 – 1474
Ubiór w XV wieku w Lublinie

 

 

PRZECZYTAJ ! - Wirtualna Biblioteka
15 sierpnia 1317 r.
O początkach Lublina spokojnie
Materiały do historii miasta Lublina 1317-1792
Historia ustroju i prawa polskiego
Umowa między Jagiełłą a panami polskimi o poślubieniu Jadwigi i objęciu tronu polskiego - 2 II 1386

PATRZ! - Ikonografia







POSŁUCHAJ! - Audycje radiowe
Kaplica św. Trójcy
Lublin okiem prof. Panasa, cz.1
Lublin okiem prof. Panasa, cz.6
Lublin okiem prof. Panasa, cz.4
Lublin okiem prof. Panasa, cz.3
Aby odsłuchać dźwięki zainstaluj RealPlayer
POSŁUCHAJ! - Radio Pamięć
Posłuchaj Radia
Wymagany WinAmp

TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Historia Lublina i Lubelszczyzny

Kalendarium - Historia Lublina, Lublin 1795 - 1918, Lublin przed 1317, Lublin 1317 - 1474, Lublin 1570 - 1649, Lublin 1650 - 1795, Lublin 1944 - 1988, Lublin od 1989, Lublin 1475 - 1569, Lublin 1939 - 1944, Lublin 1918 - 1939, Dzieje lubelskich instytucji, Nauczmy się historii Lubelszczyzny,

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: