TNN.PL              O nas    Leksykon "Pamięć Miejsca"    Przeczytaj! - Patrz! - Posłuchaj!    Przewodnik    Kontakt   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Historia Lublina i Lubelszczyzny
Lublin 1317 - 1474


Do 1317 r. Lublin był już znacznym ośrodkiem gospodarczym, w którym najważniejszą rolę odgrywał handel i rzemiosło. Ale dopiero przywilej lokacyjny z 1317 r. zapewnił miastu intensywny rozwój. Wydarzeniem, które zachwiało koniunkturą Lublina był najazd tatarski w 1341 r., który zniszczył miasto. Walkę z najeźdźcami stoczył Kazimierz Wielki, na prawym brzegu Bystrzycy (stąd nazwa wsi, a następnie dzielnicy Tatary
 


Przywilej lokacyjny
Dokument nadany Lublinowi w 1317 r. przez Władysława Łokietka, poddawał organizację miasta pod regulacje prawa magdeburskiego (niemieckiego). Mieszkańcy otrzymali na poprawę warunków materialnych, zwolnienie z opłat celnych, a także zwolnienie od podatków na 20lat. Była w tym zachęta dla osadników z dalszych stron do osiedlania się wmieście, które oferowało korzystne warunki dla rozwoju handlu. Zgodnie z nowymi regulacjami prawnymi w Lublinie utworzono wójtostwo.Wójt stawał się pierwszą osobą w mieście, był bogato uposażony, obdarzony szerokimi uprawnieniami i podległy bezpośrednio królowi. Równocześnie toczył się żmudny proces formowania się samorządu miejskiego.
 

Znaczenie polityczne
Wielką szansą dla Lublina stała się zawarta w 1385 r. unia Polski z Litwą.Wtedy, po raz pierwszy w swoich dziejach, miasto było miejscem wydarzenia o międzynarodowym znaczeniu. 2 lutego 1386 roku spisano tu ostateczną umowę o poślubieniu przez królową Jadwigę Władysława Jagiełły i obraniu go królem Polski i Litwy. Zamek lubelski stał się widownią wielu wydarzeń politycznych: w1421 r. czescy husyci ofiarowali tutaj Władysławowi Jagielle tron czeski po zdetronizowanym przedstawicielu niemieckiej dynastii Luksemburgów, Zygmuncie; w1448 r. gościł tutaj razem z najwybitniejszymi przedstawicielami kół politycznych Polski i Litwy, Kazimierz Jagiellończyk. Jego synowie pobierali na zamku nauki pod okiem Jana Długosza. W maju 1448 roku odbył się w Lublinie pierwszy zjazd panów polskich i litewskich. Podkreśleniem znaczenia politycznego miasta stało się podniesienie Lublina do rangi stolicy nowo powstałego województwa lubelskiego w 1474 r.

Znaczenie gospodarcze
Lubelskie, do czasu zawarcia unii w Krewie teren kresowy, znalazło się teraz w centrum wielkiego państwa polsko-litewskiego. Z uwagi na niezwykle korzystne położenie na pograniczu tych dwóch politycznych organizmów, Lublin szybko wyrósł na jedną z gospodarczych stolic połączonych państw, miejsce spotkań kupców polskich, litewskich i ruskich. Rozliczne prawa miejskie i przywileje,otrzymywane przez miasto od kolejnych władców zasiadających na tronie Polski, były jedną z głównych przyczyn ciągłego rozwoju i rozbudowy Lublina. Przyczyniły się także do uznania miasta za jeden z najważniejszych ośrodków handlu w Europie środkowo – wschodniej. Rozkwit handlowy miasta w XV w. umożliwił utworzenie zwartej i jednolitej grupy społecznej, mieszczan, ludzi przynależnych do posiadającego własne prawa stanu mieszczańskiego, świadomych związków z własnym miastem.


Rozbudowa miasta
Po 1317 r. dokonano przebudowy przestrzennej miasta. W dobie rządów króla Kazimierza Wielkiego Lublin otoczono murami obronnymi z istniejącymi do dziś bramami – Krakowską i Grodzką.Murowany zamek wyrósł przy baszcie i kaplicy zamkowej. Kaplica, pochodząca z fundacji Kazimierza Wielkiego, swoją świetność zawdzięcza Władysławowi Jagielle, który nakazał ozdobić ją freskami rusko- bizantyjskimi (ukończono w 1418 r.).
Na wzgórzu staromiejskim przebudowie w stylu gotyckim poddany został kościół oo. Dominikanów (1342), zaś na rynku wzniesiono murowany ratusz (1389).
Jednocześnie Lublin zaczął rozbudowywać się poza murami miejskimi. W 1419uposażono kościół i szpital św. Ducha, dzięki któremu miasto broniło się przed wybuchami epidemii. Od 1470 roku datuje się rozpoczęcie budowy kościoła i klasztoru oo. Bernardynów.
Lublin podzielił także los innych europejskich miast średniowiecznych, które na przestrzeni całego stulecia trawione były licznymi epidemiami i klęskami żywiołowymi. 
 
Literatura

Cieślak F., Gawarecki H., Stankowa M. (red.), Lublin w dokumencie: 1317-1967, wybór źródeł, Lublin 1976.

Dobrzański J., Mazurkiewicz J. (red.), Dzieje Lublina. Próba syntezy, T. I, Lublin 1965.

Gawarecki H., Gawdzik Cz., Lublin. Krajobraz i architektura, Warszawa 1964.

Kłoczowski J., Lublin po nadaniu prawa miejskiego, [w:] Dobrzański J., Mazurkiewicz J. (red.), Dzieje Lublina. Próba syntezy, T. I, Lublin 1965.

Myśliński K., Czasy walki o samorząd [w:] Dobrzański J., Mazurkiewicz J. (red.), Dzieje Lublina. Próba syntezy, T. I, Lublin 1965.

Myśliński K., Lublin na dawnych szlakach handlowych, [w:] Radzik T., Witusik A. A. (red.), Lublin w dziejach i kulturze Polski, Lublin 2000.

Radzik T., Witusik A. A. (red.), Lublin w dziejach i kulturze Polski, Lublin 2000.

 
Opracowała Marzena Baum

Przywilej lokacyjny Lublina 1317
Lublin „Jogajły” 1385 - 1434
Lublin pod rządami pierwszych Jagiellonów 1434 – 1474
Ubiór w XV wieku w Lublinie

 

 

PRZECZYTAJ ! - Wirtualna Biblioteka
Sieć osadnicza w archidiakonacie lubelskim w średniowieczu.
Lublin w dziejach i kulturze Polski
Materiały do historii miasta Lublina 1317-1792
15 sierpnia 1317 r.
Krótka historia miasta Lublina

PATRZ! - Ikonografia







POSŁUCHAJ! - Audycje radiowe
Trakt królewski
Lublin okiem prof. Panasa, cz.5
Lublin okiem prof. Panasa, cz.1
Lublin okiem prof. Panasa, cz.6
Kaplica św. Trójcy
Aby odsłuchać dźwięki zainstaluj RealPlayer
POSŁUCHAJ! - Radio Pamięć
Posłuchaj Radia
Wymagany WinAmp

TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Historia Lublina i Lubelszczyzny

Kalendarium - Historia Lublina, Lublin 1795 - 1918, Lublin 1317 - 1474, Lublin 1570 - 1649, Lublin 1650 - 1795, Lublin 1944 - 1988, Lublin od 1989, Lublin 1475 - 1569, Lublin 1939 - 1944, Lublin 1918 - 1939, Dzieje lubelskich instytucji, Nauczmy się historii Lubelszczyzny,

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: