prof. Jerzy Kłoczowski. Fot. P. Sztajdel

historyk – mediewista, historyk kultury polskiej, historyk chrześcijaństwa w Polsce, specjalista historii Europy Środkowo-Wschodniej.

Urodził się 29 grudnia 1924 roku w Bogdanach koło Przasnysza, w rodzinie ziemiańskiej.

W latach 1941-44 żołnierz Armii Krajowej ps. „Piotruś”, uczestnik Powstania Warszawskiego w pułku „Baszta”, ciężko ranny w ataku na Królikarnię. W latach 1944-45 jeniec w obozie w Skierniewicach. Odznaczony w 1944 roku przez gen. Bora - Komorowskiego Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Walecznych.

W latach 1945-1948 studiował na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1950 roku na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych. W 1950 roku podjął pracę naukową na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim jako adiunkt. W 1956 roku został mianowany docentem. W 1967 roku uzyskał stopień profesora nadzwyczajnego, natomiast w  1974 roku  profesora zwyczajnego. W latach 1952-62 był kierownikiem Katedry Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii; od 1957 roku kierował Instytutem Geografii Historycznej Kościoła w Polsce. W latach  1968-74 piastował funkcję dziekana Wydziału Nauk Humanistycznych.

Wykładał w College de France (m.in. 1977), Fellow Merton College (Oxford 1980), visiting professor w Institute for Research in the Humanities (Univ. of Wisconsin 1985), professeur associe Paris IV-Sorbona (1985-87), professor w Institute for Adranced Study (Princeton 1989/90).

Jest członkiem wielu krajowych i międzynarodowych towarzystw naukowych i stowarzyszeń oraz komitetów redakcyjnych licznych serii i periodyków naukowych.

Od 1956 roku członek – założyciel Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. Od 1968 przewodniczący Komisji Historii Porównawczej Kościołów PAN. Od 1971 członek Prezydium Komitetu Nauk Historycznych PAN; członek komitetów, Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Historycznego. Od 1980 wiceprzewodniczący Commission Internationale d’Histoire Ecclesiastique Comparee. W latach 1981-1991 członek Rady Polskiego Instytutu Kultury Chrześcijańskiej w Rzymie  Fundacji Jana Pawła II. Inicjator powołania (1984) w Rzymie Szkoły Historycznej Włosko-Polskiej.

Członek honorowy towarzystw naukowych:  Polskiego Towarzysta Historycznego, Polskiej Akademii Umiejętności,  Międzynarodowej Komisji Porównawczej Kościołów w Komitecie Nauk Historycznych PAN, stowarzyszenia Collegium Invisible, Poznańskiego Towarzystwa Naukowego, Lubelskiego Towarzystwa Naukowego, Towarzystwa Naukowego KUL, Rady Naukowej przy Wielkim Kanclerzu KUL, Rady Naukowej Instytutu JPII, Rady Państwowego Muzeum na Majdanku.

Od 1981 roku kierował pracami Wszechnicy Regionu Środkowowschodniego „Solidarności”. Po 13 grudnia 1981 roku współpracował z tajnymi strukturami „Solidarności”. W latach osiemdziesiątych działał w konspiracyjnym Społecznym Komitecie Nauki i (1989-90) Komitecie Obywatelskim przy Lechu Wałęsie. Senator RP 1990-91, członek Komisji Spraw Zagranicznych Senatu. W latach 1989 – 1990 przewodniczący Komitetu Obywatelskiego Lubelszczyzny.

Jeden z inicjatorów utworzenia organizacji kombatanckiej Armii Krajowej, w latach 1989-1990 pierwszy prezes Światowego Związku Armii Krajowej w Okręgu Lubelskim. W 1991 roku inicjator i fundator Instytutu Armii Krajowej w Lublinie.

Przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO, członek Rady Wykonawczej UNESCO, kilkakrotnie przewodniczył polskiej delegacji na Konferencji Generalnej UNESCO.  Od 1990 delegat Polski w Radzie Wykonawczej UNESCO. Członek – założyciel Polskiej Rady Ruchu Europejskiego, przewodniczący Komitetu Wspólnego UNESCO i Międzynarodowego Komitetu Nauk Humanistycznych (CISH), członek Narodowej Rady Integracji Europejskiej.

Przewodniczący Międzynarodowej Federacji Instytutów Europy Środkowo-Wschodniej. Od 1991 roku prezes zarządu Towarzystwa Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, od 2002 roku dyrektor Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej. W latach 2000-2004 współtwórca i przewodniczący Konwentu Europejskiego Kolegium Polskich i Ukrańskich Uniwersytetów.Wiceprzewodniczący Forum Polsko-Ukraińskiego

Doktor honoris causa Uniwersytetu w Grodnie, Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Wolnego Uniwersytetu w Berlinie, Uniwersytetu Sorbona w Paryżu.

Laureat nagrody im. A. Jurzykowskiego, nagrody specjalnej „Przeglądu Wschodniego,, Nagrody Obojga Narodów Polski i Litwy, nagrody Rzeczpospolitej” im. J. Giedrojcia, medalu za zasługi dla KUL.

Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari,  Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Orderem Orła Białego.

Główne kierunki badań naukowych: historia średniowieczna Polski i Europy, dzieje chrześcijaństwa w Polsce i Europie Środkowowschodniej, historia społeczno-religijna i historia kultury polskiej. Kierował zespołową pracą nad atlasem historycznym chrześcijaństwa w Polsce, przygotowując równocześnie wydawnictwo dokumentacyjne w kilkunastu tomach pt. Żeńskie zgromadzenia zakonne w Polsce 1939-1947.

Autor około 1000 publikacji; najważniejsze z nich: Dominikanie na Śląsku w XIII-XIV wieku (1956), Wspólnoty chrześcijańskie (1964), Kościół w Polsce – red. I współoprac. (t. I-II, Kraków 1968-70), Chrześcijaństwo w Polsce – red. I współautor (Lublin 1980, 1992) Europa słowiańska w XIV-XV w. (Warszawa 1983), Kościół katolicki na świecie i w Polsce. Szkice historyczne (1986), Zarys dziejów Kościoła katolickiego w Polsce – współautor (Kraków 1986), Od pustelni do wspólnoty (Warszawa 1987), Dzieje chrześcijaństwa polskiego (t. I-II Paryż 1987-91),  Uniwersalizm i swoistość kultury polskiej – red. I współautor (t. I-II, Lublin 1989-90), Chrześcijaństwo i historia (1990), Europa Środkowowschodnia w historiografii krajów regionu (1993), Młodsza Europa. Europa Środkowo-Wschodnia w kręgu cywilizacji chrześcijańskiej średniowiecza (1998), Dzieje chrześcijaństwa polskiego (2000), Historia Polski od czasów najdawniejszych do końca XV wieku (2000), Wspólnoty chrześcijańskie w tworzącej się Europie (2003), Europa – chrześcijańskie korzenie (2004), Aktualność przesłania paryskiej „kultury” w dzisiejszej Europie (2007)

Autor kilku rozdziałów o chrześcijaństwie w Europie Środkowowschodniej w pracach zbiorowych Histoire du christianisme (t. I-V, Paris 1990-93), Storia del cristianesimo in Polonia – red. I współautor, wyd. (Bologna 1980), Histoire religieuse de la Pologne – red i współautor (Paris 1987)