UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to). Więcej informacji znajdziesz tutaj.
TEATRNN.PL              Zapraszamy na nową stronę Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" pod adresem: teatrnn.pl!   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Wielokulturowość > Brama Pamięci - lubelscy Żydzi > Zagłada lubelskich Żydów > Ludzie aparatu nazistowskiego w Lublinie
Hermann Höfle

(19.06.1911, Salzburg ? 20.08.1962) Szef sztabu "Akcji Reinhard".
 
 
Biogram Höflego do czasu przybycia do Lublina
Wejście do byłego obozu zagłady w Bełżcu, Fot. J. Zętar, 2007.Urodził się w Salzburgu na terenie Austrii. Z wykształcenia był mechanikiem samochodowym. Zafascynowany ideologią narodowosocjalistyczną przystąpił do nielegalnego ruchu nazistowskiego w 1930 r. W roku 1933 wstąpił do NSDAP i SS. Po wybuchu wojny został mianowany na stanowisko szefa niemieckiej samoobrony (Selbstschutz) w Nowym Sączu. W okresie tworzenia sieci obozów pracy w 1940 r. w dystrykcie lubelskim Odilo Globocnik powołał go na stanowisko komendanta obozu w Bełżcu. W 1941 r. pełnił służbę w Mohylewie na Białorusi. Był nieprzejednanym antysemitą i rasistą, czemu dał wyraz w latach 30., biorąc udział w licznych wystąpieniach antyżydowskich. Jego postawa, zgodna z ideologią nazistowską, otworzyła mu drogę do szybkiej kariery w strukturach SS.
 
Höfle jako szef sztabu ?Akcji Reinhard?
W celu odpowiedniej koordynacji działań w ramach ?Akcji Reinhard? Globocnik powołał sztab, na czele którego stanął SS-Hauptsturmführer Hermann Höfle. Do jego zadań należała m. in.:
1) koordynacja działań aparatu bezpieczeństwa z administracją cywilną,
2) nadzór nad likwidacją skupisk ludności żydowskiej,
3) deportacje do obozów zagłady,
4) rabunek mienia ofiar.

Żeby proces likwidacji społeczności żydowskiej przebiegał bez zakłóceń, musiała być pełna kompatybilność działań różnych czynników. W tym celu na dzień 15 marca 1942 r. z polecenia Höflego została zwołana narada, której celem było omówienie problemu deportacji do obozu zagłady w Bełżcu. Udział w niej wzięli przedstawiciele SS, policji oraz administracji.

Zachował się dokument z tej narady, w którym odnotowano:

Zbieranie ciał pomordowanych Żydów po deportacji z Siedlec, 1942.1) Byłoby rzeczą właściwą przybywające do dystryktu lubelskiego transporty Żydów dzielić już na stacji odjazdowej na zdolnych i niezdolnych do pracy. Jeśli dokonanie tego podziału na stacji odjazdowej jest niemożliwe, należałoby ewentualnie przejść na rozdzielenie według powyższej zasady transportów w Lublinie.

2) Wszyscy niezdolni do pracy Żydzi mają być przewiezieni do Bełżca, najdalszej stacji granicznej powiatu Zamość.

3) Hauptsturmführer Höfle zamierza zbudować wielki obóz, w którym zdolni do pracy Żydzi zostaną zarejestrowani według swoich zawodów i gdzie można będzie zgłaszać zapotrzebowanie na nich.

Na zakończenie oświadczył on, że mógłby przyjmować dziennie 4-5 transportów po 1000 Żydów, skierowanych do stacji Bełżec. Żydzi ci, przekroczywszy granicę, nigdy już nie wrócą do Generalnej Guberni. [1].

W dokumencie tym można zauważyć, że nie określono Bełżca wprost jako obozu natychmiastowej śmierci, lecz pośrednio dano do zrozumienia, iż ci Żydzi, którzy do niego trafiają nigdy go już nie opuszczą. Höfle nadmienił również, iż w dystrykcie lubelskim zostanie wybudowany duży obóz koncentracyjny, który będzie stanowił rezerwuar siły roboczej. Tym dużym obozem miał być Majdanek. Obóz koncentracyjny w Lublinie już wówczas funkcjonował, a Höfle miał zapewne na uwadze jego rozbudowę.

W grudniu 1942 r. Höfle został zobligowany do sporządzenia raportu o przebiegu ?Akcji Reinhard?, która zgodnie z rozkazem Himmlera miała zakończyć się z dniem 31 grudnia 1942 r. Szef sztabu ?Akcji Reinhard? nadał radiotelegram w dniu 11 stycznia 1943 r., w którym szyfrem zapisano nazwy obozów zagłady: L (Lublin), B (Bełżec), S (Sobibór), T (Treblinka). Obozy zapisane szyfrem były wymienione według kolejności rozpoczęcia funkcjonowania, jednocześnie do każdego z nich przypisano konkretną liczbę ofiar. Globalnie obliczono w raporcie Höflego liczbę zamordowanych Żydów na 1 274 166 osób. Nie jest to pełny bilans Żydów zamordowanych w obozach ?Akcji Reinhard? z oczywistego względu, a mianowicie jedynie Bełżec został zamknięty w wyznaczonym przez Himmlera terminie, pozostałe obozy funkcjonowały do jesieni 1943 r., a zwieńczeniem był masowy mord ponad 18 tys. Żydów w obozie koncentracyjnym na Majdanku w ramach ?Akcji Dożynki?.

Od lipca 1942 r. Höfle kierował likwidacją warszawskiego getta. Transporty z Żydami były kierowane do obozu zagłady w Treblince.

Po zakończeniu ?Akcji Reinhard? został przeniesiony w kolejności na placówki na Słowacji, Belgii, Holandii oraz w Trieście, gdzie ponownie służył pod rozkazami Globocnika.

Powojenne losy
W dniu 31 maja 1945 r. został schwytany w Karyntii wraz z Globocnikiem i kilkoma innymi funkcjonariuszami ?Akcji Reinhard?. Alianci nie rozpoznali w nim zbrodniarza wojennego, mimo że znalazł się na liście zbrodniarzy wojennych sporządzonej przez Kwaterę Główną Aliantów.

Tablica do baraku przebieralni obozu w Bełżcu, 1943.Informacje na temat Hermanna Höflego zostały ujęte w Centralnym Rejestrze Zbrodniarzy Wojennych i Osób Zagrażających Bezpieczeństwu Publicznemu z dokładnością, co do daty urodzenia, miejscem popełnienia zbrodni oraz stopniem w SS. Źródło informacji na temat Höflego stanowił także opublikowany w 1946 r. przez Centralną Żydowską Komisję Historyczną w Polsce zbiór dokumentów, w którym znalazły się m. in. zeznania Marcela Reicha ? Ranickiego, który podczas funkcjonowania getta warszawskiego był sekretarzem w Judenracie, a który za likwidację społeczności żydowskiej w Warszawie w lecie 1942 r. obciążył właśnie Höflego. Dziwny jest więc fakt, iż amerykańscy śledczy nie rozpoznali szefa sztabu ?Akcji Reinhad?. Już w lecie 1948 r. władze polskie starały się o ekstradycję Höflego do Polski. Stało się to niemożliwe z powodu jego ucieczki do Włoch. Pierwsza informacja publiczna w Europie Zachodniej na temat Höflego ukazała się w sierpniu 1949 r. w Paryżu w gazecie ?Le Monde Juif?. Obciążono wówczas go odpowiedzialnością za deportacje ponad 200 tys. Żydów do obozu zagłady w Treblince.

Na początku lat 50. Höfle powrócił z Włoch najpierw do Austrii, a następnie do Niemiec (Bawaria). Odnowienie jego znajomości z przyjaciółmi z SS wpłynęło na zainteresowani się jego osobą przez amerykańskie tajne służby, a w opinii dotyczącej jego osoby czytamy: Punktualny, z obyciem wojskowym, godny zaufania, wydaje się być absolutnie odpowiednia osobą.[2]. Jednocześnie stwierdzono jego skłonności do niedomówień, zaniżania stanu posiadanej wiedzy. Na początku 1954 r. nadano mu pseudonim ?Hans Hartmann?. Otrzymał także miesięczne wynagrodzenie w wysokości 100 DM. Jego zadaniem była inwigilacja środowisk byłych członków SS oraz skrajnie prawicowych. Z nieznanych powodów służby zerwały z nim współpracę w czerwcu 1954 r. Zastanawiający jest po pierwsze fakt, iż tajne służby amerykańskie nawiązały współpracę z byłym nazistowskim zbrodniarzem, zapewne posiadając całkowitą świadomość jego wojennej przeszłości oraz po drugie, iż po jej zerwaniu Höfle nie został aresztowany i postawiony przed obliczem sądu. Można domniemywać, iż taka była cena za jego współpracę.

Spokojne życie wiódł do 1961 r., kiedy to ujęto go w rodzinnym mieście Salzburg. Jego aresztowanie zbiegło się z rozpoczęciem procesu Adolfa Eichmanna. Höfle nie został skazany, a nawet nie rozpoczął się jego proces, gdyż pod koniec sierpnia 1962 r. popełnił samobójstwo.
 

Literatura

Archiwum Państwowe na Majdanku, Witte P., ?...zusammen 1 274 166? ? radiotelegram SS ? Sturmbannführera Hermanna Höflego kluczowym dokumentem dotyczącym Holocaustu, ?Die Zeit?, nr 3, z dn. 10 ? 01 ? 2002, sygn. 1225.
 
Kuwałek R., Obóz zagłady w Bełżcu, Lublin ? Bełżec 2005.
 
Libionka D. (red.), Akcja Reinhardt. Zagłada Żydów w Generalnym Gubernatorstwie, Warszawa 2004.

Przypisy
[1] R. Kuwałek, Obóz zagłady w Bełżcu, Lublin ? Bełżec 2005, s. 24.
[2] Archiwum Państwowe na Majdanku, Witte P., ?...zusammen 1 274 166? ? radiotelegram SS ? Sturmbannführera Hermanna Höflego kluczowym dokumentem dotyczącym Holocaustu, ?Die Zeit?, nr 3, z dn. 10 ? 01 ? 2002, sygn. 1225.
 
 
 
Opracował Jakub Chmielewski

 

 



Christian Wirth, Jacob Sporrenberg, Odilo Globocnik, Franz Stangl, Hermann Höfle, Karl Frenzel,

-->

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: